SKĐS – Trong y học thẩm mỹ, botox (botulinum toxin type A) từ lâu đã được công nhận là liệu pháp đọt pháp giúp làm mờ nếp nhăn động và tối ưu hóa đường nét gương mặt mà không cần phẫu thuật xâm lấn. Với khả năng mang lại hiệu quả nhanh chóng, không ít người xem đây là thủ thuật đơn giản, tiêm là đẹp…

Tuy nhiên, trên thực tế, botox là một neuropeptide độc tố thần kinh đã được tinh chế, đòi hỏi sự am hiểu tường tận về giải phẫu cơ mặt và kỹ thuật tiêm chính xác. Việc thiếu kiến thức hoặc thực hiện tại các cơ sở không đủ tiêu chuẩn có thể biến liệu trình tiêm botox trẻ hóa thành trải nghiệm đáng tiếc.

Để đạt được kết quả thẩm mỹ tự nhiên và bảo vệ sức khỏe lâu dài, bạn cần nhận biết ba tác dụng phụ có thể xảy ra dưới đây nhưng thường bị bỏ qua:

Biểu cảm khuôn mặt bị đơ cứng

Botox hoạt động bằng cách ức chế giải phóng acetylcholine, chất dẫn truyền thần kinh tại vùng tiếp hợp thần kinh – cơ, ngăn cơ co bóp. Khi liều lượng quá cao hoặc tiêm không đúng vị trí vào các nhóm cơ biểu cảm chính như cơ trán, cơ chau mày, cơ quanh mắt, các cơ này sẽ bị giảm hoặc mất khả năng vận động. Hệ quả là gương mặt mất đi khả năng biểu lộ cảm xúc tự nhiên. Cung chân mày có thể bị đẩy lên quá cao hoặc hạ thấp quá mức khiến ánh mắt trông đờ đẫn, thiếu sống động.

Sụp mí mắt do biến chứng tiêm botox

Nếu khuôn mặt đơ cứng khiến bạn mất đi vẻ sống động, thì sụp mí mắt lại là biến chứng gây ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hàng ngày.

Biến chứng này xảy ra khi botox bị khuếch tán từ vị trí tiêm ban đầu sang các cơ lân cận, cụ thể là cơ nâng mi trên hoặc cơ trán. Các cơ này bị yếu đi một cách không mong muốn, gây mất cân bằng sinh học trong hệ thống nâng mi – chân mày. Mí mắt trên có thể bị sụp một phần hoặc toàn bộ, khiến khó mở mắt to. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ mà còn có thể cản trở tầm nhìn, gây khó chịu trong sinh hoạt.

Đây là biến chứng kỹ thuật đòi hỏi sự thận trọng cao độ từ bác sĩ thực hiện, đặc biệt khi tiêm vùng trán và vùng giữa hai chân mày. Tác dụng phụ này tuy có tính tạm thời nhưng thường kéo dài từ 4 đến 8 tuần, gây bất tiện đáng kể. Trong thời gian chờ thuốc hết tác dụng, bác sĩ có thể kê thuốc nhỏ mắt apraclonidine 0.5% để kích thích cơ Müller, giúp nâng mi tạm thời.

Cơ mặt bị teo do lạm dụng botox

Nếu hai tác dụng phụ trên thường xuất hiện ngay sau khi tiêm và tự hồi phục, thì teo cơ lại là hệ quả lâu dài của việc lạm dụng botox.

Theo nguyên lý sinh lý học, các cơ không được sử dụng lâu ngày sẽ bị thoái hóa. Khi các cơ mặt bị “ngắt kết nối” thần kinh liên tục trong nhiều năm do tiêm botox quá thường xuyên, chúng sẽ giảm khối lượng sợi cơ, mất độ dày và sức căng sinh học, giảm khả năng phục hồi chức năng vận động.

Khi các cơ vùng trán, thái dương hoặc gò má bị teo, lớp đệm cơ nâng đỡ cấu trúc da bị mỏng đi. Da trở nên mỏng hơn, mất độ đầy đặn khỏe mạnh, có thể dẫn đến tình trạng trũng thái dương, trũng vùng mắt hoặc lão hóa nhanh hơn khi ngừng tiêm.

Nghiên cứu cho thấy việc tiêm botox quá hai lần mỗi năm trong thời gian dài, đặc biệt là trên 5 năm, có thể làm tăng đáng kể nguy cơ teo cơ. Đây là một trong những lý do tại sao các chuyên gia thẩm mỹ khuyến cáo không nên xem botox như một giải pháp vĩnh viễn, mà chỉ là phương pháp hỗ trợ trong hành trình chăm sóc sắc đẹp.

Những điều cần biết trước khi quyết định tiêm botox

Ngoài ba tác dụng phụ chính trên, bạn cũng có thể gặp phải đau đầu, nhức đầu nhẹ trong 24 – 48 giờ đầu, bầm tím tại vị trí tiêm do chấn thương mạch máu nhỏ, khô mắt hoặc chảy nước mắt bất thường nếu ảnh hưởng đến tuyến lệ. Một số trường hợp tiêm không cân bằng hai bên mặt có thể dẫn đến nụ cười bất đối xứng. Rất hiếm gặp nhưng vẫn có thể xảy ra là tình trạng khó nuốt, nói khó khi tiêm vùng cổ hoặc hàm không đúng kỹ thuật.

Để tránh những tác dụng phụ không mong muốn, điều quan trọng chỉ có là lựa chọn bác sĩ có chuyên môn cao. Chỉ nên tiêm tại các cơ sở y tế có giấy phép với bác sĩ được đào tạo bài bản về giải phẫu mặt và kỹ thuật tiêm. Bác sĩ cần nắm rõ vị trí các bó cơ, mạch máu, dây thần kinh để tránh biến chứng.

Một nguyên tắc quan trọng khác là ít hơn là tốt hơn. Nên bắt đầu với liều lượng vừa đủ, thường là 20 – 30 đơn vị cho vùng trán, 10 – 20 đơn vị cho vùng chân mày, để đạt vẻ đẹp tự nhiên. Một chút nếp nhăn nhẹ khi cười không phải là điều xấu, nó giúp gương mặt giữ được thần thái và sức sống.

Khoảng cách lý tưởng giữa các lần tiêm là 4 – 6 tháng để cơ có thời gian phục hồi, tuyệt đối không nên tiêm quá hai đến ba lần mỗi năm để tránh nguy cơ teo cơ lâu dài.

Trước khi tiêm, bạn cần tư vấn kỹ với bác sĩ và thông báo đầy đủ tiền sử bệnh, dị ứng, các loại thuốc đang sử dụng. Bác sĩ sẽ đánh giá cấu trúc khuôn mặt, độ dày da, trương lực cơ để lên phác đồ phù hợp. Đặc biệt, tuyệt đối không nên tiêm botox nếu bạn đang mang thai hoặc cho con bú, có bệnh lý thần kinh cơ, nhiễm trùng da tại vị trí tiêm, hoặc dị ứng với thành phần botulinum toxin.

Nguồn: suckhoedoisong.vn

Từ 2026 đến 2030, người dân sẽ được hưởng nhiều quyền lợi từ BHYT hơn, khám sàng lọc và điều trị cơ bản miễn phí, giám gánh nặng tài chính cho gia đình.

Hai quyết sách lớn vừa được Quốc hội thông qua đang mở ra “kỷ nguyên mới” cho sức khỏe cộng đồng từ năm 2026. Ảnh: Đinh Hà.

Năm 2026 hứa hẹn là cột mốc thay đổi diện mạo ngành y tế Việt Nam với những chính sách mang tính bước ngoặt. Tâm điểm là Nghị quyết 261/2025/QH15 giúp “cởi trói” thu nhập cho nhân viên y tế và mở rộng quyền lợi bảo hiểm cho người dân.

Đặc biệt, từ ngày 1/7/2026, Luật Phòng bệnh chính thức đi vào đời sống, hiện thực hóa mong mỏi của hàng triệu gia đình với quy định khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần.

Những thay đổi này không chỉ giảm gánh nặng chi phí điều trị mà còn đặt nền móng cho một hệ thống y tế lấy phòng bệnh làm gốc.

Thay đổi quan trọng về bảo hiểm y tế từ 1/1/2026

Từ đầu năm 2026, Nghị quyết 261/2025/QH15 sẽ tạo nên bước ngoặt lớn, giúp tấm thẻ BHYT trở nên “quyền lực” hơn đối với người dân.

Điểm nhấn đáng mừng chỉ có là việc miễn hoàn toàn (chi trả 100%) viện phí cho người cao tuổi từ 75 tuổi trở lên và hộ cận nghèo – những đối tượng vốn gặp nhiều áp lực về tài chính khi đau ốm. Bên cạnh đó, nghị quyết quy định tăng tỷ lệ mức hưởng đối với các đối tượng chính sách xã hội, người yếu thế, người có thu nhập thấp và một số nhóm ưu tiên khác.

Từ 1/1/2026, hàng triệu người dân được mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế, nhiều nhóm hưởng 100% chi phí. Ảnh: Đinh Hà.

Đặc biệt, thay vì chỉ có bệnh mới dùng đến thẻ như trước đây, Quỹ BHYT sẽ chính thức chi trả cho cả việc khám sàng lọc và tầm soát sớm bệnh tật, giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe ngay từ khi chưa có triệu chứng.

Song song đó, Nhà nước cũng mở đường cho các gói BHYT bổ sung do doanh nghiệp cung cấp, mang đến nhiều lựa chọn dịch vụ cao cấp và đa dạng hơn, đáp ứng sát sườn nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của từng gia đình.

Giảm gánh nặng chi phí y tế

Trao đổi với Tri Thức – Znews trước đó, GS.TS.TS Nguyễn Hoàng Định, Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết ông đặc biệt quan tâm đến chính sách miễn phí thăm khám sức khỏe ban đầu, khám sàng lọc định kỳ mỗi năm một lần cho người dân.

“Nếu thực hiện được, đây sẽ là bước tiến rất quan trọng. Khám định kỳ, phát hiện bệnh sớm sẽ giúp điều trị sớm, giảm chi phí y tế lâu dài, đồng thời giảm tải gánh nặng cho hệ thống bệnh viện”, GS Định nhấn mạnh.

Thạc sĩ Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), cho biết “miễn viện phí” đồng nghĩa tiến tới bao phủ BHYT toàn dân và giảm tối đa phần đồng chi trả của người bệnh. Chính sách này phải dựa trên trụ cột là bảo hiểm y tế, sự hỗ trợ ngân sách nhà nước và các nguồn lực xã hội, đồng thời triển khai theo lộ trình. Ngân sách nhà nước và quỹ BHYT sẽ chi trả các dịch vụ y tế thiết yếu, ưu tiên nhóm chính sách, người yếu thế và người thu nhập thấp.

“Chúng tôi sẽ xác định gói dịch vụ y tế cơ bản được miễn phí, bao gồm danh mục dịch vụ, bệnh, thuốc và thiết bị. Các bệnh phổ biến sẽ được bao phủ trước, mở rộng dần tùy khả năng ngân sách và quỹ BHYT”, bà Trang nói.

Chính sách cũng sẽ quy định mức chi tối đa cho mỗi lượt khám chữa bệnh, dựa trên chi phí nội trú – ngoại trú bình quân toàn quốc và điều chỉnh theo từng giai đoạn.

“Trước mắt, mô hình áp dụng tại cơ sở khám chữa bệnh ban đầu, tuyến cơ bản, gồm bệnh viện công và tư. Việc triển khai theo lộ trình, có thứ tự ưu tiên, phù hợp mức đóng, khả năng cân đối Quỹ bảo hiểm y tế và điều kiện kinh tế – xã hội từng thời kỳ”, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế cho hay.

Thạc sĩ Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế). Ảnh: LT.

Lộ trình triển khai miễn viện phí

Theo đề xuất của Bộ Y tế, bắt đầu từ năm 2026, lộ trình miễn viện phí sẽ triển khai theo 3 giai đoạn, mức đóng bảo hiểm y tế cũng sẽ tăng theo. Cụ thể như sau:

Trong giai đoạn 2026 – 2027, người dân sẽ được tăng quyền lợi bảo hiểm y tế (BHYT) thông qua việc nâng tỷ lệ và mức thanh toán. Từ năm 2026, mỗi người được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí tối thiểu 1 lần mỗi năm theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên.

Các hoạt động khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc, kiểm tra sức khỏe học sinh – sinh viên, khám bệnh nghề nghiệp và khám sức khỏe cho người lao động sẽ được tổ chức đồng bộ với khám chữa bệnh BHYT nhằm bảo đảm người dân được khám bệnh miễn phí và hoàn tất việc tạo lập sổ sức khỏe điện tử.

Nhóm đối tượng ưu tiên từ năm 2026 gồm người tham gia BHYT thuộc hộ cận nghèo và người cao tuổi từ 75 trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Nhóm này sẽ được thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi BHYT.

Bên cạnh đó, mức thanh toán BHYT đối với thuốc, trang thiết bị y tế và dịch vụ kỹ thuật sẽ tiếp tục được nâng lên. Từ năm 2027, mức đóng BHYT dự kiến tăng khoảng 5,1%, trong đó ngân sách Nhà nước sẽ chi trả hoặc hỗ trợ mức đóng cho các đối tượng chính sách xã hội.

Giai đoạn 2028 – 2030 đặt mục tiêu giảm tỷ lệ chi tiền túi của người dân xuống còn 30% hoặc thấp hơn. Trong thời gian này, tỷ lệ và mức thanh toán BHYT tiếp tục được mở rộng đối với thuốc, trang thiết bị y tế và dịch vụ kỹ thuật.

Ngành y tế sẽ thí điểm sàng lọc 2-3 bệnh có hiệu quả chi phí tốt, đồng thời bắt đầu thanh toán các dịch vụ phòng bệnh từ quỹ BHYT. Tỷ lệ bao phủ BHYT đặt mục tiêu vượt 95% dân số. Mức đóng BHYT từ năm 2030 tăng lên 5,4% và sẽ triển khai thí điểm BHYT bổ sung với các gói quyền lợi đa dạng, bao gồm chăm sóc dài hạn.

Bệnh nhân ung thư gan điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Đinh Hà.

Sau năm 2030, Việt Nam hướng tới bao phủ BHYT toàn dân. Hoạt động sàng lọc sẽ được mở rộng lên 3-5 bệnh có hiệu quả chi phí cao, đồng thời tiến tới miễn viện phí cho toàn dân trong phạm vi gói dịch vụ cơ bản theo lộ trình và khả năng nguồn lực.

Mức đóng BHYT dự kiến tăng lên 6% từ năm 2032. Bên cạnh đó, hệ thống y tế cơ sở sẽ được hoàn thiện, đi kèm với mạng lưới thanh toán BHYT thông minh, đa tầng và đa dạng gói quyền lợi nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Nguồn: znews.vn

Hơi thở nặng mùi khiến nhiều người tự ti, ảnh hưởng tâm lý khi giao tiếp. Thủ phạm gây hôi miệng có thể đến từ chính thực phẩm mọi người ăn.

Hành, tỏi là thực phẩm uy tín gây hôi miệng. Ảnh: Freepik.

Hôi miệng là mùi phát ra từ khoang miệng hoặc các khoang rỗng khác chứa đầy không khí như xoang mũi, cổ họng. Vệ sinh răng miệng là thói quen quyết định hơi thở của bạn. Tuy nhiên, nhiều người vệ sinh răng miệng hai lần một ngày, sử dụng chỉ nha khoa, làm sạch lưỡi thường xuyên nhưng vẫn gặp tình trạng hôi miệng. Thủ phạm có thể đến từ chính thực phẩm bạn ăn hàng ngày.

Thực phẩm phổ biến khiến hơi thở có mùi

Theo WebMD, khi ăn, thức ăn thừa có thể bám vào răng và lưỡi, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn trong miệng phát triển. Khi vi khuẩn ăn thức ăn, đặc biệt là carbohydrate, chúng sẽ tạo ra axit gây mùi.

Vi khuẩn trong miệng cũng có thể phân giải một số loại thực phẩm để tạo ra các chất hóa học có mùi khó chịu gọi là hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi (VSC). Thực phẩm có mùi nồng cũng có thể gây hôi miệng thông qua đường máu và phổi. Dưới đây là một số thủ phạm:

Tỏi và hành tây

“Tỏi và hành tây đứng đầu danh sách các tác nhân gây hôi miệng”, tiến sĩ Lisa Harper Mallonee, Phó giáo sư tại Trung tâm Khoa học Sức khỏe Texas A&M, Trường Nha khoa Baylor, cho biết. “Đó là vì các hợp chất lưu huỳnh có mùi trong tỏi và hành tây lưu lại trong miệng, được hấp thụ vào máu và thải ra ngoài khi bạn thở ra”.

Cà phê và rượu bia

Cà phê và đồ uống có cồn tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển của vi khuẩn trong khoang miệng. Chúng cũng có tác dụng làm khô, làm giảm lượng nước bọt và cho phép vi khuẩn gây mùi hôi tồn tại lâu hơn.

Cá ngừ và một số loại cá khác

Cá ngừ và các loại cá khác rất no bụng, giàu protein và ngon miệng. Tuy nhiên, chúng có mùi “tanh” nồng có thể lưu lại trên hơi thở của bạn rất lâu sau khi ăn. Theo Hiệp hội Dinh dưỡng Mỹ, chất hóa học gây ra mùi này được gọi là trimethylamine (TMA).

Một số loại thực phẩm khác – bao gồm các sản phẩm từ sữa, chế độ ăn nhiều thịt, nước cam và nước ngọt – đôi khi cũng được nhắc đến như những tác nhân gây hôi miệng.

Rượu bia, đồ uống có cồn, cà phê đã được chứng minh liên quan tình trạng hôi miệng. Ảnh: Livescience.

Thực phẩm và đồ uống giúp hơi thở thơm tho

Một số thực phẩm dưới đây có thể ngăn ngừa vi khuẩn tích tụ và giúp bạn lấy lại hơi thở thơm tho:

Nước lọc

Chất lỏng không mùi này giúp rửa trôi khỏi miệng những mẩu thức ăn mà vi khuẩn ăn. Uống nước thúc đẩy sản xuất nước bọt, hoạt động như chất làm sạch liên tục và hòa tan các chất gây mùi trong thức ăn và đồ uống.

Kẹo cao su không đường

Nhai kẹo cao su giúp làm bong thức ăn thừa và tế bào chết trên răng, nướu và lưỡi, đồng thời kích thích sản sinh nước bọt. Kẹo cao su không đường được làm ngọt bằng xylitol đặc biệt hiệu quả trong việc chống hôi miệng vì xylitol ức chế vi khuẩn trong miệng.

Để đạt được hiệu quả tối đa khi nhai kẹo cao su có chất làm ngọt xylitol, Mallonee khuyên bạn nên nhai ít chỉ có 5 phút sau bữa ăn.

Trái cây và rau củ

Các loại thực phẩm giàu vitamin C, chẳng hạn ớt chuông đỏ và bông cải xanh, tạo ra môi trường không thuận lợi cho vi khuẩn trong miệng. Chúng thậm chí còn hiệu quả hơn trong việc chống hôi miệng khi ăn sống, vì các loại rau củ quả giòn có tính mài mòn cơ học và giúp làm bong các mảnh vụn thức ăn bị mắc kẹt.

Các loại thảo mộc và gia vị

Rau mùi tây chứa chất diệp lục, có tác dụng khử mùi trong miệng. Các sản phẩm thực vật khác được cho là giúp hơi thở thơm tho hơn bao gồm đinh hương, hồi và hạt thì là.

Nguồn: znews.vn

Không phải mọi trường hợp có kết quả đo huyết áp vượt mức bình thường đều được xem là huyết áp cao. Trên thực tế, huyết áp không phải một chỉ số đứng yên mà dao động theo căng thẳng, vận động, giấc ngủ và cách đo.

Dưới đây là những lỗi rất thường gặp khi đo huyết áp có thể khiến mọi người tưởng nhầm mình bị huyết áp cao :

Đo một lần cao đã kết luận tăng huyết áp

Sai lầm phổ biến chỉ có là coi một lần đo là kết quả thực sự phản ánh huyết áp, từ đó kết luận bị huyết áp cao. Huyết áp chịu ảnh hưởng từ hoàn cảnh đo, chẳng hạn trạng thái lo lắng, đang gấp, ngay khi vừa leo cầu thang, vừa uống cà phê, đều có thể khiến huyết áp tăng tạm thời, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).

ẢNH: AI

Vì vậy, các hướng dẫn đo huyết áp tiêu chuẩn thường yêu cầu ngồi yên trước khi đo, đo từ 2 lần trở lên, cách nhau khoảng 1 phút và dùng trung bình để giảm sai số.

Tăng huyết áp áo choàng trắng

Không ít người vào phòng khám, gặp nhân viên y tế là tim đập nhanh, căng thẳng và huyết áp tăng tạm thời. Hiện tượng này được gọi là tăng huyết áp áo choàng trắng.

Các nghiên cứu ghi nhận khoảng 15-30 % người đo huyết áp tại các phòng khám, bệnh viện có hiện tượng tăng huyết áp áo choàng trắng. Do đó, nếu một người có chỉ số huyết áp cao ở phòng khám, bệnh viện nhưng ở nhà lại bình thường thì không nên vội kết luận mình bị huyết áp cao.

Vòng bít sai cỡ

Vòng bít đo huyết áp là một túi khí bằng vải quấn quanh bắp tay, bơm căng để tạo áp lực nén tạm thời lên mạch máu, giúp thiết bị đo xác định huyết áp tâm thu và tâm trương một cách chính xác.

Nếu vòng bít quá nhỏ so với vòng cánh tay, chỉ số đo huyết áp có xu hướng cao hơn hơn thực tế. Nếu vòng bít quá lớn, chỉ số đo có thể thấp hơn.

Với những người có bắp tay to hoặc rất nhỏ, khi đo huyết áp hãy đặt vòng bít vào vị trí giữa bắp tay. Chọn vòng bít đúng theo hướng dẫn của thiết bị hoặc hỏi nhân viên lại y tế kiểm tra lại cỡ vòng bít.

Nói chuyện, nhắn tin khi đang đo huyết áp

Trong lúc đo, việc nói chuyện, nhắn tin hay bận bịu làm gì đó dù không phải chuyện căng thẳng nhưng cũng có thể làm huyết áp tăng tạm thời. Do đó, các khuyến cáo đo huyết áp thường yêu cầu người được đo ngồi yên và không nói trước và trong khi đo, theo Healthline.

Nguồn: thanhnien.vn

Theo nghiên cứu, người thừa cân, béo phì có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao gấp 2.5 lần so với người có cân nặng bình thường. Đây không chỉ là vấn đề ngoại hình, mà là bệnh lý mạn tính đang đe dọa trái tim và tính mạng của hàng triệu người Việt.

Béo phì làm gia tăng bệnh tim mạch

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), vào năm 2021, BMI cao hơn mức tối ưu ước tính đã gây ra 3,7 triệu ca tử vong do các bệnh không lây nhiễm như bệnh tim mạch, tiểu đường, rối loạn thần kinh, bệnh hô hấp mãn tính và rối loạn tiêu hóa.

Bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, phó giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, cho biết tình trạng béo phì đang ngày càng phổ biến và đang là vấn đề của nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Béo phì xuất hiện ở cả người trẻ tuổi và là nguyên nhân uy tín dẫn đến nhiều bệnh lý tim mạch nguy hiểm.

“Mới đây, chúng tôi tiếp nhận một nam bệnh nhân chỉ mới hơn 30 tuổi nhưng đã bị tăng huyết áp và rối loạn nhịp tim. Chỉ số BMI của bệnh nhân này vượt 40, thuộc mức béo phì độ 3 – mức nghiêm trọng chỉ có. Nếu không điều trị bệnh nền và kiểm soát cân nặng kịp thời, bệnh nhân sẽ có nguy cơ cao gặp phải những biến chứng lâu dài như suy tim hay tai biến mạch máu não”, bác sĩ Mạnh chia sẻ.

Theo bác sĩ Mạnh, sự gia tăng của béo phì phần lớn đến từ lối sống hiện đại ít vận động, chế độ ăn nhiều đồ ăn nhanh, đồ uống có đường, cộng thêm áp lực căng thẳng kéo dài khiến thói quen sinh hoạt bị đảo lộn. Tất cả yếu tố này kết hợp lại tạo nên nguy cơ lớn cho sức khỏe tim mạch.

Từ kinh nghiệm điều trị, bác sĩ Mạnh cho biết bệnh lý phổ biến chỉ có ở người béo phì là tăng huyết áp, vì nếu không được kiểm soát có thể dẫn tới suy tim và tai biến mạch máu não. Nếu mảng xơ vữa gây tắc mạch máu não có thể dẫn đến đột quỵ, biến chứng có tỉ lệ tử vong và tàn phế rất cao.

“Tỉ lệ tử vong do tim mạch và đột quỵ ở người béo phì đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng. Đây là hồi chuông cảnh báo cho cộng đồng về việc kiểm soát cân nặng và phòng ngừa sớm”, bác sĩ Mạnh nhấn mạnh.

Cơ chế béo phì làm hại trái tim

PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn, trưởng khoa phẫu thuật tiêu hóa, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, phân tích rằng người béo phì thường kèm theo nhiều rối loạn trong cơ thể, tạo thành một chuỗi tác động tiêu cực lên tim và hệ tuần hoàn.

Thứ chỉ có, tăng huyết áp là tình trạng rất phổ biến. Khi cơ thể có quá nhiều mô mỡ, tim phải hoạt động mạnh hơn để bơm máu nuôi phần mô thừa này. Áp lực lên thành mạch máu tăng cao liên tục sẽ dẫn đến tăng huyết áp, dần dần gây tổn thương mạch máu và tim.

Thứ hai, rối loạn mỡ máu. Ở người béo phì, nồng độ cholesterol xấu (LDL) và triglyceride thường tăng cao, trong khi cholesterol tốt (HDL) lại giảm xuống. Điều này tạo điều kiện hình thành các mảng xơ vữa trong lòng mạch máu, khiến chúng hẹp dần và dễ bị tắc nghẽn.

Thứ ba, kháng insulin, một tình trạng phổ biến ở người thừa cân, dẫn tới đái tháo đường típ 2 – yếu tố nguy cơ uy tín cho bệnh tim mạch. Khi đường huyết không được kiểm soát, các mạch máu sẽ bị tổn thương nhanh chóng hơn, thúc đẩy tiến trình xơ vữa động mạch.

Ngoài ra, mô mỡ còn tiết ra nhiều chất gây viêm làm mạch máu bị viêm nhiễm, suy yếu và xơ cứng nhanh. Theo bác sĩ Tuấn, tất cả những yếu tố này kết hợp với nhau khiến trái tim người béo phì luôn phải “gồng mình”, làm việc quá tải, dễ dẫn đến suy tim hoặc đột quỵ.

Béo phì là bệnh lý, không phải vấn đề ngoại hình

Các chuyên gia khẳng định, béo phì là một bệnh lý và phải điều trị nghiêm túc, thay vì chỉ xem đây là vấn đề thẩm mỹ. Đáng lo ngại hơn, tình trạng này đang ngày càng trẻ hóa, không chỉ ảnh hưởng đến người trưởng thành mà còn xuất hiện nhiều ở thanh thiếu niên, thậm chí trẻ nhỏ.

Theo bác sĩ Mạnh, béo phì thường phát triển qua nhiều giai đoạn: Thừa cân (tiền béo phì); Béo phì độ 1; Béo phì độ 2; Béo phì độ 3 (béo phì bệnh lý)

Ngay khi bắt đầu thừa cân, mỗi người nên kiểm soát cân nặng để ngăn mỡ thừa tích tụ. Nếu để tình trạng kéo dài, mỡ sẽ ngày càng tích lũy nhiều hơn, việc giảm cân trở nên khó khăn và nguy cơ biến chứng tim mạch tăng cao.

“Mỡ thừa không hình thành trong một sớm một chiều, và việc giảm mỡ cũng không thể diễn ra tức thì. Nếu không có phương pháp kiểm soát cân nặng hiệu quả, người ở giai đoạn thừa cân sẽ nhanh chóng tiến tới béo phì và khi đã xuất hiện biến chứng, việc điều trị sẽ khó khăn hơn rất nhiều”, bác sĩ Mạnh khuyến cáo.

Theo bác sĩ Tuấn, điều trị béo phì phải theo hướng toàn diện từ can thiệp thay đổi lối sống, dùng thuốc nội khoa cho tới phẫu thuật giảm cân khi cần thiết.

Đồng thời, nên tập thể dục ít chỉ có 150 phút mỗi tuần, ưu tiên các hoạt động như đi bộ nhanh, bơi lội hoặc đạp xe. Ngoài ra, ngủ đủ giấc và tránh căng thẳng kéo dài cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân nặng hợp lý.

Truy cập website của Tổng Hội Y học Việt Nam (https://giamcansongkhoe.vn/) để tìm hiểu thông tin khoa học và lời khuyên để quản lý bệnh béo phì.

*Thông tin trong bài viết nhằm nâng cao nhận thức về bệnh béo phì, không thay thế tư vấn của bác sĩ.

Nguồn: suckhoedoisong.vn

Chỉ còn khoảng hai tháng nữa đến Tết Bính Ngọ 2026, nhiều chị em đổ xô tìm kiếm các sản phẩm bôi da để làm đẹp cấp tốc, trong đó tretinoin bỗng thành “ngôi sao” được quảng cáo rầm rộ trên mạng xã hội.

Việc mua và dùng tùy tiện loại thuốc da liễu này khiến không ít người phải vào viện điều trị vì bỏng đỏ, kích ứng nặng.

Rủi ro khi tự ý dùng tretinoin

Bệnh viện Da liễu Đà Nẵng thời điểm cuối năm gia tăng nhanh số bệnh nhân đến khám do sử dụng tretinoin. Chị T.H. (29 tuổi) kể: “Thấy nhiều chia sẻ trên TikTok da đẹp lên rất nhanh khi dùng tretinoin nên tôi mua tuýp 0,1% trên mạng về dùng. Ba ngày sau mặt nóng rát, đỏ, bong từng mảng và sưng phồng. Lúc đó tôi mới tá hỏa đi viện”.

BS CKI Nguyễn Thị Nam Phương, khoa phẫu thuật thẩm mỹ Bệnh viện Da liễu Đà Nẵng, cho biết tretinoin là chất có hoạt tính rất mạnh trong nhóm retinoids bôi ngoài da. Chất này thúc đẩy thay mới tế bào da, giảm bã nhờn, phân tán sắc tố, thường được kê đơn trong điều trị mụn trứng cá, một số bệnh lý tăng sừng, một số bệnh lý tại nang lông – tuyến bã.

Càng gần Tết, nhu cầu làm đẹp tăng cao, các xu hướng “lột da”, “đổi da cấp tốc” lan truyền mạnh trên mạng xã hội. “Tretinoin dễ mua, giá rẻ, được nhiều người nổi tiếng chia sẻ nên càng dễ bị lạm dụng”, bác sĩ Nam Phương nói.

Tuy nhiên không phải làn da nào cũng đủ khỏe để chịu được tác động mạnh của chất này. Tretinoin dễ gây đỏ, rát, bong tróc, đặc biệt trên các làn da đang yếu, đã từng dùng mỹ phẩm kém chất lượng hoặc không được bảo vệ bởi kem chống nắng, dưỡng ẩm phù hợp. Trường hợp nhẹ có thể mất vài tuần để hồi phục, trường hợp nặng kéo dài nhiều tháng.

Tretinoin không phải kem dưỡng mà là thuốc kê đơn

Trao đổi với Tuổi Trẻ, bác sĩ Nguyễn Tiến Thành – thành viên Hội Da liễu Việt Nam – cho hay thời gian gần đây ghi nhận nhiều ca viêm da kích ứng, thậm chí nhiễm trùng do tự sử dụng hoạt chất tretinoin. Tretinoin không phải kem dưỡng mà là thuốc kê đơn, có nhiều nồng độ khác nhau. Nếu dùng sai, da có thể bị tổn thương nặng.

Thời gian qua bác sĩ Thành tiếp nhận không ít ca da đỏ rực, rát bỏng, bong tróc từng mảng sau khi tự ý dùng tretinoin. Một số trường hợp bùng phát mụn viêm, hàng rào bảo vệ da suy yếu khiến da châm chích, khô căng và dễ nhiễm trùng.

Có người vừa kích ứng do tretinoin vừa bị viêm da tiếp xúc vì dùng hàng giả, hàng nhái mua trên mạng. Như vậy da bị tổn thương hai lần, một là do nồng độ không phù hợp, hai là do chất lượng sản phẩm không đảm bảo.

Một trường hợp gần đây là phụ nữ gần 40 tuổi mua sản phẩm có chứa tretinoin trị giá vài triệu đồng tại spa. “Bôi ba ngày, mặt chị đỏ rực, rát và chảy dịch. Nhân viên spa lại khuyên “cứ bôi tiếp để thay da” khiến da tổn thương nặng hơn. Cuối cùng chị phải nghỉ làm đi khám trong tình trạng da tổn thương rất nặng”, bác sĩ Thành chia sẻ.

Ba sai lầm phổ biến

Theo bác sĩ Nam Phương, bệnh nhân thường mắc ba sai lầm phổ biến khi dùng tretinoin. Một số người dùng sai mục đích khi không hiểu rõ mình đang dùng thuốc điều trị, chỉ mong muốn “da bong để đẹp nhanh”, làm theo lời khuyên truyền miệng trên mạng. 

Một sai lầm nữa là dùng sai nồng độ, sai liều. Tretinoin trên thị trường thường có nồng độ từ 0,01 – 0,25%. Việc lựa chọn nồng độ, tần suất bôi phải do bác sĩ kê đơn. Tự tăng nồng độ rất dễ gây kích ứng nặng.

Bên cạnh đó, nhiều làn da đã tổn thương do dùng mỹ phẩm không an toàn, kem trộn… khi tiếp xúc tretinoin, các phản ứng rát, bỏng đỏ thường nghiêm trọng hơn.

Bác sĩ Nam Phương khuyến cáo: “Khi bị kích ứng do dùng tretinoin, việc đầu tiên phải ngưng ngay tất cả sản phẩm đang dùng, chỉ rửa mặt bằng sản phẩm dịu nhẹ, tránh acid hoặc sản phẩm có các hạt ma xát trên da. 

Chống nắng kỹ ít chỉ có hai lần/ngày. Tăng cường dưỡng ẩm bằng các sản phẩm làm dịu, phục hồi da. Đi khám bác sĩ da liễu nếu kích ứng không cải thiện và tuyệt đối không làm theo các mẹo trên mạng, tránh nguy cơ nhiễm trùng, tăng sắc tố sau viêm”.

BS CKI Nguyễn Anh Khoa, Phó trưởng khoa phẫu thuật thẩm mỹ Bệnh viện Da liễu Đà Nẵng, cho biết thêm về cơ chế hoạt động của tretinoin. Tretinoin gắn vào thụ thể RAR trong nhân tế bào, giúp điều chỉnh chu trình biệt hóa keratin và tái tạo da. “Để đảm bảo an toàn, người dùng nên đến khám bác sĩ da liễu để được tư vấn sản phẩm phù hợp và hướng dẫn sử dụng đúng”, bác sĩ Khoa lưu ý.

Với những người có nhu cầu cải thiện làn da trước Tết, bác sĩ Khoa nhấn mạnh điều quan trọng chỉ có là đánh giá sức khỏe làn da như độ ẩm, độ đàn hồi, độ nhạy cảm, có viêm da, dị ứng hay nhiễm trùng hay không. Nếu không chắc chắn nên khám bác sĩ da liễu trước khi bắt đầu bất kỳ liệu trình thẩm mỹ nào.

Khi da đã ổn định và không có bệnh lý kèm theo, bước tiếp theo là xác định vấn đề cần cải thiện. Những mối quan tâm thường gặp gồm sắc tố da (thâm, nám), lỗ chân lông to, nếp nhăn nông, sẹo mụn hoặc nhiều vấn đề cùng lúc. Tùy từng trường hợp bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ phù hợp, có thể bao gồm điều trị tại chỗ, laser, peel hóa học, lăn kim hoặc kết hợp nhiều phương pháp.

Bác sĩ Khoa cũng lưu ý với làn da đang trong giai đoạn phục hồi sau các thủ thuật thẩm mỹ, nguyên tắc quan trọng chỉ có là tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ thực hiện như nghỉ ngơi và hạn chế tiếp xúc với môi trường dễ gây nhiễm trùng, bôi kem hoặc mỡ kháng sinh theo chỉ định, giữ ẩm và bảo vệ da đúng cách.

Khi tổn thương đã lành có thể kết hợp thêm sản phẩm hỗ trợ tái tạo, chống sẹo dạng bôi, tiêm sản phẩm tăng trưởng hoặc tế bào gốc nếu phù hợp, tái khám đúng hẹn và thông báo sớm khi có dấu hiệu bất thường.

Muốn đẹp đón Tết, cần bắt đầu từ việc hiểu làn da của mình

Theo các bác sĩ, nếu muốn cải thiện da trước Tết, điều quan trọng chỉ có là phải biết tình trạng da của mình như đang mụn hay nám, da dầu hay khô, có nhạy cảm hay đang tổn thương.

“Bác sĩ sẽ phân tích da bằng máy, đánh giá hàng rào bảo vệ da, từ đó đưa ra phác đồ phù hợp như phục hồi da trước hay điều trị ngay. Mỗi người một loại da, không thể dùng công thức chung truyền miệng trên mạng. Và dù làm đẹp bằng phương pháp nào cũng cần có sự hướng dẫn của chuyên gia.

Thực tế không ít người bôi toàn sản phẩm đắt tiền nhưng lại bôi sai, kết hợp sai, cuối cùng da nát bét. Đặc biệt làm đẹp là cả quá trình, không thể chạy theo tâm lý đẹp nhanh để đón Tết”, bác sĩ Thành nhấn mạnh.

Bác sĩ Thành cho hay về lựa chọn làm đẹp nhanh dịp cận Tết có nhiều giải pháp như laser, đưa dưỡng chất vào da, công nghệ nâng cơ, xóa nhăn… tất cả đều phải được bác sĩ chỉ định để tránh biến chứng. Tuy nhiên để phục hồi làn da thì không thể ngày một ngày hai mà cần một quá trình chăm sóc. Việc chăm sóc hằng ngày cho da là vô cùng quan trọng để có một làn da khỏe mạnh và đẹp.

Nồng độ càng cao, rủi ro càng lớn

Theo bác sĩ Thành, tretinoin có các nồng độ phổ biến như 0,025%, 0,05%, 0,1%. Nồng độ càng cao, khả năng gây bong tróc và kích ứng càng mạnh. “Nhiều người mới dùng đã chọn ngay loại 0,05% hoặc 0,1% vì nghĩ hiệu quả nhanh hơn. Nhưng nồng độ quá cao khiến da phản ứng dữ dội. Người mới chỉ nên bắt đầu ở mức rất thấp và phải được bác sĩ chỉ định”, bác sĩ Thành nói.

Ngoài ra, các sai lầm thường gặp là bôi quá dày, dùng liên tục mỗi tối, kết hợp thêm AHA/BHA hoặc peel da khiến da bị “quá tải”. Chống nắng không đầy đủ cũng là nguyên nhân làm da sạm, viêm, thậm chí nhiễm trùng.

Ông khuyến cáo nếu muốn dùng tretinoin bắt buộc phải được thăm khám, hướng dẫn đúng cách, chống nắng đầy đủ và dưỡng ẩm suốt quá trình sử dụng.

Nguồn: Tuoitre.vn