SKĐS – Đồ uống điện giải ngày càng được nhiều người lựa chọn để bù nước sau vận động hoặc khi thời tiết nắng nóng. Tuy nhiên, không phải ai cũng cần bổ sung thường xuyên mà dùng quá nhiều còn có thể gây ra những rủi ro sức khỏe nghiêm trọng nếu không được kiểm soát.
1. Vì sao cơ thể cần chất điện giải?
Chất điện giải là các khoáng chất thiết yếu mang điện tích khi hòa tan trong nước. Một số chất điện giải quan trọng trong cơ thể bao gồm natri, kali, clorua, canxi và magiê.
Cơ thể cần chất điện giải để giúp các dây thần kinh hoạt động, hô hấp, kiểm soát huyết áp, hình thành xương, duy trì cân bằng độ pH thích hợp và xây dựng protein trong tế bào. Tuy nhiên, cơ thể lại thường bị mất chất điện giải qua nước tiểu, máu và mồ hôi.
Với các trường hợp bị thiếu chất điện giải có thể gặp các biểu hiện mệt mỏi, yếu cơ, chuột rút, tim đập nhanh, khát nước liên tục và chóng mặt. Nếu để tình trạng này kéo dài, có thể bị lú lẫn, co giật hoặc rối loạn nhịp tim nghiêm trọng.
Cơ thể cần chất điện giải cho các hoạt động sống hàng ngày.
2. Khi nào cần bổ sung chất điện giải?
Thông thường, cơ thể sẽ nhận đủ lượng chất điện giải cần thiết thông qua chế độ ăn uống hàng ngày. Các loại thực phẩm như trái cây, rau củ, hạt, các loại hạt và pho mát đều chứa các chất điện giải thiết yếu. Ở những người khỏe mạnh, thận sẽ tự nhiên dự trữ chất điện giải nếu có sự thiếu hụt và không cần phải bổ sung thêm.
Tuy nhiên, một số trường hợp cần bổ sung chất điện giải như sau một buổi tập luyện sức bền dài (chẳng hạn chạy marathon) để bù lại lượng chất điện giải bị mất do đổ mồ hôi quá nhiều hoặc trong tình huống bị nôn mửa hoặc tiêu chảy dữ dội.
Đặc biệt, với những người mắc các bệnh mạn tính, chẳng hạn như rối loạn ăn uống hoặc bệnh thận, các trường hợp bị bỏng nặng cũng có thể cần bổ sung chất điện giải khi cơ thể bị thiếu hụt.
3. Bổ sung quá nhiều chất điện giải có thực sự cần thiết?
Phần lớn mọi người không cần bổ sung đồ uống điện giải liên tục trong ngày. Theo TS. Osscar G. Galvez, bác sĩ chuyên khoa thận tại Bệnh viện HCA Florida Mercy, Mỹ, nếu thận hoạt động bình thường, cơ thể có thể tự điều hòa lượng chất điện giải. Phần điện giải dư thừa sẽ được thận đào thải, tương tự như cách cơ quan này giữ lại các chất điện giải khi cơ thể cần.
Tuy nhiên, việc bổ sung quá nhiều chất điện giải có thể gây nguy hiểm trong một số trường hợp. Những người mắc bệnh thận hoặc suy giảm chức năng thận không còn khả năng điều hòa và đào thải điện giải hiệu quả, vì vậy tiêu thụ quá mức có thể dẫn đến mất cân bằng điện giải và gây hại cho sức khỏe.
Trong các chất điện giải, kali là khoáng chất nguy hiểm chỉ có nếu sử dụng quá liều vì có thể gây rối loạn nhịp tim, thậm chí đe dọa tính mạng. Khi dư thừa natri có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, phù nề và suy tim ở nhiều người.
Ngoài ra, người bị tăng huyết áp cũng cần thận trọng khi sử dụng các sản phẩm bổ sung điện giải. Hàm lượng natri trong nhiều loại bột hoặc đồ uống điện giải có thể làm tăng giữ nước, từ đó khiến huyết áp tăng cao hơn. Việc sử dụng đồ uống điện giải cũng có thể không phù hợp với những người đang dùng một số thuốc điều trị tăng huyết áp hoặc các thuốc làm tăng nồng độ điện giải trong cơ thể.
Chính vì vậy, yếu tố quan trọng chỉ có là duy trì nồng độ điện giải phù hợp với lượng nước trong cơ thể. Nếu bổ sung quá nhiều chất điện giải nhưng không uống đủ nước có thể gây mất cân bằng và tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Để nhận biết cơ thể bị dư thừa chất điện giải có thể dựa vào một số dấu hiệu cảnh báo như mệt mỏi, đau nhức hoặc chuột rút cơ, buồn nôn, nôn, chóng mặt và khó thở. Trường hợp nghi ngờ đã bổ sung quá nhiều chất điện giải, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá và xử trí càng sớm càng tốt. Đặc biệt, khi xuất hiện các triệu chứng như chóng mặt dữ dội, khó thở hoặc nhịp tim bất thường, cần coi đây là tình trạng cấp cứu và tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể cần được xét nghiệm máu và truyền dịch tĩnh mạch tùy theo triệu chứng cũng như nồng độ điện giải trong máu.
Mặc dù uống nước lọc có thể hỗ trợ làm giảm nồng độ chất điện giải nhưng không nên uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn vì việc pha loãng natri trong máu quá mức có thể dẫn đến hạ natri máu, một tình trạng hiếm gặp nhưng có khả năng đe dọa tính mạng.
Đợt thi đua cao điểm “150 ngày đêm tăng tốc thực hiện chương trình khám sức khỏe toàn dân” đang bước vào giai đoạn quyết định. Trong bối cảnh thời gian còn lại của năm 2026 không nhiều, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã phát đi lời kêu gọi các bệnh viện thuộc Bộ, ngành trên địa bàn chung tay tham gia, góp sức hiện thực hóa mục tiêu chăm sóc sức khỏe cho toàn dân và xây dựng hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử quy mô lớn nhất từ trước đến nay.
Ngày 9/7/2026, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh PGS.TS Tăng Chí Thượng đã ký văn bản gửi đến các bệnh viện thuộc Bộ, ngành trên địa bàn thành phố, đề nghị cùng tham gia hưởng ứng đợt thi đua cao điểm “150 ngày đêm tăng tốc thực hiện chương trình khám sức khỏe toàn dân”. Động thái này được triển khai ngay sau lễ phát động của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 8/7, thể hiện quyết tâm rất lớn của chính quyền và ngành y tế trong việc xây dựng nền tảng chăm sóc sức khỏe bền vững cho hơn 14 triệu người dân.
Đây không chỉ là một chương trình khám sức khỏe thông thường mà còn là một chiến lược mang tính lâu dài nhằm chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, quản lý sức khỏe liên tục cho từng người dân bằng công nghệ số.
Huy động lực lượng y tế tinh nhuệ cùng chăm lo sức khỏe nhân dân
Trong văn bản gửi các đơn vị, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá cao vai trò đặc biệt của hệ thống bệnh viện thuộc Bộ, ngành trong nhiều năm qua. Đây đều là những cơ sở y tế tuyến cuối, có đội ngũ chuyên gia đầu ngành, hệ thống kỹ thuật hiện đại và năng lực chuyên môn cao.
Danh sách 12 bệnh viện được mời tham gia gồm: Bệnh viện Chợ Rẫy; Bệnh viện Thống Chỉ có; Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh; Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương Thành phố Hồ Chí Minh; Bệnh viện Quân y 175; Bệnh viện 30-4; Bệnh viện 7A; Bệnh viện Quân dân y Miền Đông; Bệnh viện Quân y 4 (Cục Hậu cần – Kỹ thuật Quân đoàn 34); Bệnh viện Công an Thành phố Hồ Chí Minh; Bệnh viện Chỉnh hình và Phục hồi chức năng Thành phố Hồ Chí Minh; Bệnh viện Đa khoa Bưu điện.
Theo Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, các bệnh viện thuộc Bộ, ngành luôn là một phần quan trọng trong hệ thống y tế thành phố. Không chỉ đảm nhiệm khám chữa bệnh chất lượng cao, các đơn vị còn đồng hành cùng thành phố trong nhiều nhiệm vụ y tế trọng điểm, đặc biệt là giai đoạn phòng, chống đại dịch COVID-19.
Sự tham gia của các bệnh viện này được kỳ vọng sẽ tạo thêm nguồn lực chuyên môn, nhân lực và trang thiết bị, góp phần tăng tốc chương trình trong giai đoạn cao điểm.
Những kết quả bước đầu đáng khích lệ
Chương trình khám sức khỏe toàn dân năm 2026 được triển khai nhằm thực hiện Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị cùng các chỉ đạo của Thành ủy và Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người dân.
Mục tiêu lớn chỉ có của chương trình là tất cả người dân đều được khám sức khỏe định kỳ, lập hồ sơ sức khỏe điện tử và được quản lý sức khỏe liên tục trong suốt cuộc đời.
Theo thống kê của Sở Y tế, đến ngày 9/7/2026, toàn thành phố đã khám sức khỏe cho 340.962 người dân.
Đặc biệt, từ cuối tháng 6 đến đầu tháng 7, tốc độ triển khai đã được cải thiện rõ rệt. Nhiều ngày liên tiếp, toàn hệ thống y tế ghi nhận trên 15.000 lượt khám sức khỏe mỗi ngày, cho thấy chương trình đang dần đi vào nền nếp và nhận được sự hưởng ứng tích cực của người dân.
Nhiều địa phương đã chủ động tổ chức các điểm khám lưu động, phối hợp giữa y tế cơ sở với chính quyền địa phương, các đoàn thể để vận động người dân tham gia khám sức khỏe.
Đây được xem là những tín hiệu rất khả quan, tạo tiền đề để bước vào giai đoạn tăng tốc trong 150 ngày đêm sắp tới.
Thách thức rất lớn phía trước
Mặc dù đạt được những kết quả bước đầu tích cực, ngành y tế cũng thẳng thắn nhìn nhận khối lượng công việc còn lại là vô cùng lớn.
Với quy mô dân số hơn 14 triệu người, số lượng gần 341.000 lượt khám hiện mới chỉ tương đương khoảng 3% tổng dân số. Điều đó đồng nghĩa với việc còn khoảng 97% người dân cần được tiếp cận chương trình trong thời gian còn lại của năm.
Đây là áp lực chưa từng có đối với toàn hệ thống y tế.
PGS.TS Tăng Chí Thượng cho rằng kết quả hiện nay vừa là tín hiệu đáng mừng, vừa là lời nhắc nhở về sự cấp bách của nhiệm vụ phía trước. Để hoàn thành mục tiêu, cần có sự quyết tâm cao hơn, phương thức tổ chức linh hoạt hơn và đặc biệt là sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị, các cơ sở y tế và toàn xã hội.
Theo lãnh đạo Sở Y tế, nếu không có sự chung tay của các bệnh viện Trung ương, Bộ, ngành cùng toàn bộ mạng lưới y tế trên địa bàn thì rất khó hoàn thành mục tiêu đầy tham vọng này.
Bốn giải pháp trọng tâm để tăng tốc
Để bảo đảm hoàn thành chương trình, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị các bệnh viện Bộ, ngành phối hợp triển khai đồng bộ bốn nhóm giải pháp trọng tâm.
Giải pháp đầu tiên là thành lập các đội khám sức khỏe lưu động.
Thay vì chỉ chờ người dân đến khám tại bệnh viện, các đơn vị sẽ chủ động đưa bác sĩ, điều dưỡng và trang thiết bị xuống tận địa bàn dân cư, khu công nghiệp, khu chế xuất, vùng ven, khu vực đông người lao động và những nơi có nhiều người cao tuổi, người khuyết tật hoặc người có hoàn cảnh khó khăn.
Cách làm này giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn, giảm thời gian đi lại và nâng cao tỷ lệ tham gia.
Giải pháp thứ hai là thực hiện khám sức khỏe theo nguyên tắc “phi địa giới hành chính”.
Theo đó, người dân sinh sống, học tập hoặc làm việc tại Thành phố Hồ Chí Minh có thể lựa chọn bất kỳ điểm khám nào thuận tiện chỉ có mà không phụ thuộc vào nơi đăng ký thường trú hay tạm trú.
Đây được đánh giá là bước cải tiến quan trọng, phù hợp với đặc điểm dân số cơ học lớn của Thành phố Hồ Chí Minh, nơi có hàng triệu lao động ngoại tỉnh đang sinh sống và làm việc.
Giải pháp thứ ba là đẩy mạnh số hóa dữ liệu và hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử.
Sau mỗi lần khám, toàn bộ kết quả sẽ được cập nhật lên hệ thống dữ liệu chung của ngành y tế. Mỗi người dân sẽ có một hồ sơ sức khỏe điện tử được quản lý xuyên suốt, giúp bác sĩ dễ dàng theo dõi tiền sử bệnh, kết quả xét nghiệm, các bệnh mạn tính cũng như lịch sử điều trị.
Việc số hóa dữ liệu không chỉ phục vụ công tác khám chữa bệnh mà còn tạo nền tảng xây dựng cơ sở dữ liệu sức khỏe cộng đồng phục vụ hoạch định chính sách y tế trong tương lai.
Giải pháp thứ tư là chăm lo sức khỏe cho chính đội ngũ cán bộ y tế.
Sở Y tế đề nghị các bệnh viện tổ chức khám sức khỏe định kỳ và hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn bộ cán bộ, viên chức, người lao động của đơn vị.
Đây vừa là trách nhiệm chăm lo nguồn nhân lực ngành y, vừa thể hiện tinh thần nêu gương trong thực hiện chương trình.
Xây dựng nền y tế dự phòng hiện đại
Theo các chuyên gia, khi toàn bộ người dân được lập hồ sơ sức khỏe điện tử, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ từng bước hình thành một cơ sở dữ liệu sức khỏe quy mô lớn, phản ánh đầy đủ bức tranh bệnh tật của cộng đồng.
Thông qua dữ liệu này, ngành y tế có thể chủ động phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ, triển khai các chương trình tầm soát bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung thư, tăng huyết áp và nhiều bệnh không lây nhiễm khác ngay từ giai đoạn đầu.
Điều này không chỉ giúp người dân được điều trị sớm, nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn giảm đáng kể chi phí điều trị, giảm tình trạng quá tải tại các bệnh viện tuyến cuối và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực y tế.
Quan trọng hơn, việc quản lý sức khỏe liên tục sẽ tạo nền tảng để Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng mô hình y tế thông minh, lấy người dân làm trung tâm và hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện trong suốt vòng đời.
Với quyết tâm chính trị cao của thành phố, sự vào cuộc của toàn ngành y tế cùng sự đồng hành của 12 bệnh viện thuộc Bộ, ngành, chiến dịch “150 ngày đêm tăng tốc thực hiện chương trình khám sức khỏe toàn dân” được kỳ vọng sẽ tạo nên bước đột phá trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Không chỉ hướng tới hoàn thành các chỉ tiêu của năm 2026, chương trình còn đặt nền móng cho một hệ thống y tế dự phòng hiện đại, nơi mỗi người dân đều được quản lý sức khỏe khoa học, liên tục và bình đẳng. Một Thành phố Hồ Chí Minh văn minh, hiện đại và nghĩa tình sẽ chỉ thật sự bền vững khi mọi người dân đều được bảo vệ, chăm sóc sức khỏe một cách chủ động, toàn diện và nhân văn.
SKĐS – Bước vào giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, nhiều phụ nữ tìm đến các sản phẩm được quảng cáo là bổ sung nội tiết tố nữ, cân bằng hormone hay trẻ hóa tuổi xuân… với mong muốn cải thiện bốc hỏa, mất ngủ, khô hạn và tăng cân…
Estrogen là hormone quan trọng đối với sức khỏe sinh sản, xương, tim mạch, da và niêm mạc âm đạo. Khi nồng độ estrogen suy giảm trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, phụ nữ có thể gặp các triệu chứng như:
Chính vì vậy, nhiều người tìm đến các sản phẩm nội tiết với hy vọng cải thiện các triệu chứng này. Tuy nhiên, không phải ai cũng cần bổ sung estrogen và việc sử dụng không đúng cách có thể gây tác dụng bất lợi.
Nồng độ estrogen suy giảm trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, phụ nữ có thể gặp các triệu chứng rất khó chịu.
1. Sai lầm thường gặp khi bổ sung nội tiết tố nữ
1.1. Tự chẩn đoán thiếu estrogen và mua thuốc sử dụng
Một trong những sai lầm phổ biến chỉ có là cho rằng chỉ cần xuất hiện các triệu chứng như tăng cân, mệt mỏi, mất ngủ hoặc khô da là cơ thể đang thiếu estrogen. Thực tế, những biểu hiện này có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau như:
Việc tự ý dùng hormone khi chưa xác định đúng nguyên nhân không chỉ không mang lại hiệu quả mà còn có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ.
1.2. Tin rằng nội tiết tố nữ giúp giảm cân hoặc giữ dáng
Nhiều sản phẩm được quảng cáo có khả năng “đốt mỡ”, “giảm béo bụng”, “giữ vóc dáng tuổi trung niên”… Trên thực tế, liệu pháp hormone thay thế (HRT) không phải là phương pháp điều trị béo phì hay giảm cân.
Mặc dù việc điều chỉnh tình trạng thiếu hụt estrogen có thể giúp hạn chế phần nào sự thay đổi phân bố mỡ trong thời kỳ mãn kinh, nhưng hormone không thể thay thế vai trò của chế độ ăn uống và vận động trong kiểm soát cân nặng. Nếu lạm dụng với mục đích giảm cân, người dùng có thể đối mặt với nguy cơ nhiều hơn lợi ích.
1.3. Sử dụng sản phẩm nội tiết kéo dài mà không được theo dõi
Nhiều phụ nữ sử dụng các sản phẩm hormone hoặc các chế phẩm chứa estrogen trong thời gian dài mà không tái khám định kỳ. Liệu pháp hormone cần được cá thể hóa dựa trên:
Tuổi.
Thời điểm mãn kinh.
Tiền sử bệnh lý.
Nguy cơ tim mạch.
Nguy cơ ung thư.
Trong quá trình điều trị, người bệnh cần được theo dõi thường xuyên để đánh giá hiệu quả và phát hiện sớm các tác dụng không mong muốn. Việc tự ý kéo dài thời gian sử dụng có thể làm tăng nguy cơ biến chứng ở một số đối tượng.
1.4. Không khai báo tiền sử bệnh trước khi dùng hormone
Không phải phụ nữ nào cũng phù hợp với liệu pháp hormone thay thế. Những người có tiền sử hoặc nguy cơ cao mắc các bệnh sau thường không được khuyến cáo sử dụng hoặc cần được đánh giá rất thận trọng:
Ung thư vú phụ thuộc hormone.
Ung thư nội mạc tử cung.
Huyết khối tĩnh mạch sâu.
Thuyên tắc phổi.
Đột quỵ.
Nhồi máu cơ tim.
Bệnh gan nặng…
Nguyên nhân là estrogen có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông hoặc kích thích sự phát triển của một số loại tế bào ung thư nhạy cảm với hormone. Do đó, việc thăm khám và đánh giá nguy cơ trước khi điều trị là rất quan trọng.
1.5. Cho rằng sản phẩm “thảo dược” hoàn toàn vô hại
Không ít người lựa chọn các sản phẩm được quảng cáo là “nội tiết tố nữ thảo dược”, “estrogen thực vật” vì cho rằng chúng an toàn tuyệt đối. Tuy nhiên, dù có nguồn gốc tự nhiên, các sản phẩm này vẫn có thể:
Tương tác với thuốc điều trị đang sử dụng.
Gây tác dụng không mong muốn ở một số người.
Không phù hợp với những người có bệnh lý đặc biệt.
Ngoài ra, chất lượng và hàm lượng hoạt chất của các sản phẩm trên thị trường có thể rất khác nhau. Người dùng không nên tự ý sử dụng kéo dài mà chưa tham khảo ý kiến của nhân viên y tế.
Trước khi bổ sung nội tiết tố, cần đi khám để được bác sĩ tư vấn kỹ.
2. Khi nào nên cân nhắc bổ sung nội tiết tố nữ?
Theo các hướng dẫn hiện nay, liệu pháp hormone thay thế có thể được cân nhắc ở phụ nữ có:
Bốc hỏa mức độ trung bình đến nặng.
Đổ mồ hôi đêm ảnh hưởng chất lượng cuộc sống.
Khô teo niêm mạc âm đạo gây khó chịu.
Mãn kinh sớm hoặc suy buồng trứng sớm.
Nguy cơ loãng xương cao trong một số trường hợp phù hợp.
Việc điều trị cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kỹ lưỡng về lợi ích và nguy cơ trước khi chỉ định.
Bên cạnh điều trị y khoa khi cần thiết, phụ nữ có thể hỗ trợ sức khỏe nội tiết bằng cách:
Duy trì cân nặng hợp lý.
Tập thể dục thường xuyên.
Ngủ đủ giấc.
Kiểm soát căng thẳng.
Bổ sung đủ protein và chất béo lành mạnh.
Tăng cường rau xanh, trái cây và các thực phẩm từ đậu nành.
Hạn chế hút thuốc lá và uống nhiều rượu bia.
Những biện pháp này không thay thế hormone nhưng có thể giúp cải thiện sức khỏe tổng thể và giảm bớt một số triệu chứng trong giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh.
Tự ý bổ sung nội tiết tố nữ là sai lầm có thể khiến phụ nữ đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe, đặc biệt ở những người có tiền sử ung thư phụ thuộc hormone, bệnh tim mạch hoặc huyết khối. Thay vì tự mua và sử dụng theo quảng cáo, phụ nữ nên thăm khám chuyên khoa khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ thiếu estrogen để được đánh giá và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, an toàn và hiệu quả.
SKĐS – Nhiều người cho rằng khi huyết áp đã trở về mức bình thường hoặc không còn triệu chứng khó chịu thì có thể ngừng dùng thuốc. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc tự ý dừng uống thuốc huyết áp có thể khiến bệnh tái phát và làm tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Tăng huyết áp là một trong những bệnh mạn tính phổ biến chỉ có hiện nay. Không ít người bệnh sau một thời gian điều trị thấy sức khỏe ổn định, không còn đau đầu hay chóng mặt nên cho rằng bệnh đã khỏi và tự ý ngừng thuốc.
Tuy nhiên, đây là quan niệm sai lầm có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Việc huyết áp được kiểm soát tốt không đồng nghĩa với việc bệnh đã khỏi hoàn toàn. Trong nhiều trường hợp, chính thuốc điều trị là yếu tố giúp duy trì chỉ số huyết áp ở mức ổn định.
1. Huyết áp đã được kiểm soát có đồng nghĩa với khỏi bệnh?
Tăng huyết áp thường được gọi là “kẻ giết người thầm lặng”, bởi bệnh có thể tiến triển trong thời gian dài mà không gây ra triệu chứng rõ ràng. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi xuất hiện các biến chứng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc suy thận. Chính vì không có biểu hiện rõ rệt nên nhiều bệnh nhân cho rằng khi cảm thấy khỏe mạnh, không còn đau đầu, chóng mặt hoặc mệt mỏi thì có thể dừng thuốc. Tuy nhiên, cảm giác khỏe hơn không phản ánh chính xác tình trạng huyết áp.
Trên thực tế, huyết áp đang ổn định có thể là kết quả của quá trình điều trị bằng thuốc kết hợp với thay đổi lối sống. Nếu tự ý ngừng thuốc, huyết áp có thể tăng trở lại mà người bệnh không nhận ra ngay.
Người bệnh nên trang bị máy đo huyết áp tại nhà, đo huyết áp theo hướng dẫn của bác sĩ và ghi chép kết quả để tiện theo dõi.
2. Vì sao phải uống thuốc huyết áp đều đặn?
Mục tiêu của điều trị tăng huyết áp không chỉ là giảm triệu chứng mà quan trọng hơn là kiểm soát huyết áp lâu dài nhằm bảo vệ tim, não, thận và hệ mạch máu. Nhiều người cho rằng thuốc huyết áp chỉ có tác dụng khi xuất hiện triệu chứng. Tuy nhiên, phần lớn trường hợp tăng huyết áp không gây triệu chứng đặc hiệu. Do đó, việc không còn cảm giác khó chịu không có nghĩa là bệnh đã được chữa khỏi.
Các thuốc điều trị tăng huyết áp giúp duy trì áp lực máu trong giới hạn an toàn, từ đó làm giảm nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch. Khi thuốc bị ngừng đột ngột, tác dụng kiểm soát huyết áp mất đi, khiến chỉ số huyết áp có thể tăng nhanh trở lại. Đây là lý do các chuyên gia luôn khuyến cáo người bệnh cần tuân thủ điều trị và không tự ý thay đổi liều lượng hoặc ngừng thuốc nếu chưa được bác sĩ đánh giá.
3. Những nguy cơ khi tự ý ngừng thuốc huyết áp
Theo các chuyên gia, việc ngừng thuốc huyết áp đột ngột có thể dẫn đến tình trạng tăng huyết áp tái phát hoặc tăng huyết áp bật lại (rebound hypertension). Khi đó, huyết áp tăng cao trong thời gian ngắn, làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng cấp tính như:
Đáng lo ngại là nhiều trường hợp huyết áp tăng cao nhưng không có triệu chứng cảnh báo rõ ràng. Người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường cho đến khi xảy ra biến cố nghiêm trọng.
Các chuyên gia cho biết tăng huyết áp kéo dài là yếu tố nguy cơ uy tín của bệnh tim mạch, nguyên nhân gây tử vong uy tín trên thế giới. Vì vậy, việc duy trì điều trị có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa các biến chứng lâu dài.
4. Người bệnh tăng huyết áp có phải dùng thuốc suốt đời?
Tăng huyết áp nguyên phát – dạng bệnh phổ biến chỉ có – thường là bệnh mạn tính. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều người cần điều trị trong thời gian dài, thậm chí suốt đời để duy trì huyết áp ổn định. Tuy nhiên, không phải tất cả bệnh nhân đều phải dùng thuốc với liều lượng cố định mãi mãi. Ở những người kiểm soát tốt cân nặng, duy trì chế độ ăn lành mạnh, tập thể dục thường xuyên và loại bỏ các yếu tố nguy cơ tim mạch, bác sĩ có thể cân nhắc giảm liều thuốc hoặc giảm số lượng thuốc điều trị.
Tuy nhiên, mọi quyết định điều chỉnh thuốc đều phải được thực hiện dưới sự theo dõi của nhân viên y tế. Người bệnh không nên tự ý giảm liều hoặc ngừng thuốc khi chưa được tư vấn chuyên môn.
Tăng cường rau xanh – thực phẩm giàu kali hỗ trợ kiểm soát huyết áp
5. Thay đổi lối sống giúp hỗ trợ kiểm soát huyết áp
Bên cạnh thuốc điều trị, lối sống là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả. Các chuyên gia khuyến cáo người bệnh nên:
Những thay đổi này không chỉ giúp hỗ trợ điều trị tăng huyết áp mà còn góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch khác. Việc theo dõi huyết áp định kỳ giúp đánh giá hiệu quả điều trị và phát hiện sớm những biến động bất thường.
Người bệnh nên trang bị máy đo huyết áp tại nhà, đo huyết áp theo hướng dẫn của bác sĩ và ghi chép kết quả để tiện theo dõi. Đồng thời, cần tái khám đúng lịch hẹn để bác sĩ đánh giá tình trạng bệnh và điều chỉnh phác đồ điều trị khi cần thiết.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng cảm giác khỏe mạnh không phải là căn cứ để quyết định ngừng thuốc. Điều trị đều đặn, duy trì lối sống lành mạnh và theo dõi huyết áp thường xuyên vẫn là những biện pháp hiệu quả chỉ có để kiểm soát tăng huyết áp và phòng ngừa biến chứng lâu dài.
Lưu ý: Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc huyết áp dù huyết áp đã ổn định trong thời gian dài. Mọi thay đổi liên quan đến thuốc điều trị cần được thực hiện theo chỉ định và sự giám sát của bác sĩ.
Gần đây, trào lưu húp trứng gà ta sống, ăn trứng gà sống ngâm mật ong được quan tâm trở lại. Không ít người trên mạng xã hội làm theo, phần vì để thử thách bản thân, phần vì nghe nói các món ăn này ‘rất bổ dưỡng’.
Dưới phần bình luận của các video ăn trứng sống, trứng ngâm mật ong, nhiều ý kiến được đưa ra: Người khuyên không nên ăn, người cho rằng đây là cách ăn “bổ” lâu đời được áp dụng phổ biến. Vậy, đâu mới là ý kiến đúng về mặt y học?
Những ý kiến xoay quanh món trứng sống ngâm mật ong (trái) và ăn trứng gà sống (phải)
ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH
Không bổ dưỡng như nhiều người vẫn nghĩ
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu, Hồi sức tích cực và chống độc, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho biết ăn trứng sống trực tiếp hoặc ngâm mật ong thô không qua xử lý nhiệt mang lại mối nguy lớn: Nhiễm khuẩn Salmonella gây ngộ độc.
Vi khuẩn Salmonella có thể tồn tại cả ở vỏ ngoài lẫn bên trong lòng đỏ trứng. Khi ăn sống, vi khuẩn này tấn công hệ tiêu hóa gây nhiễm trùng ruột, đau bụng dữ dội, tiêu chảy kéo dài, nôn mửa và sốt cao. Đối với trẻ em, người già, phụ nữ mang thai hoặc người có hệ miễn dịch yếu, nhiễm độc Salmonella thậm chí có nguy cơ dẫn đến nhiễm trùng máu và tử vong.
“Nhiều người cho rằng ngâm lòng đỏ trứng vào mật ong sẽ làm trứng ‘chín sinh học’. Thực tế, mật ong có tính kháng khuẩn và hút nước cao làm lòng đỏ đông đặc lại (đổi màu và dẻo như thạch) nhưng không thể tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn Salmonella hoặc bào tử vi khuẩn có sẵn trong trứng. Còn việc húp trứng sống trực tiếp có thể gây đầy bụng, khó tiêu vì cơ thể phải tốn nhiều năng lượng nhưng lại khó phân hủy các chuỗi protein sống”, bác sĩ Đức Thành cho hay.
Thạc sĩ – bác sĩ Nguyễn Gia Hoàng Vy, Viện Nghiên cứu và Tư vấn dinh dưỡng NERCI (TP.HCM), cho biết đến nay chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy ăn trứng sống hoặc trứng ngâm mật ong mang lại lợi ích sức khỏe vượt trội hay “bổ dưỡng” hơn so với ăn trứng đã được nấu chín đúng cách.
“Mật ong chủ yếu cung cấp năng lượng từ đường và một số hợp chất chống oxy hóa với hàm lượng không đáng kể. Việc ngâm trứng trong mật ong không làm gia tăng giá trị dinh dưỡng của trứng, hay ngược lại, trứng cũng không tăng giá trị dinh dưỡng của mật ong. Vì vậy, những công dụng như tăng cường sinh lực, làm đẹp da hay tăng cường miễn dịch khi ăn trứng sống hoặc trứng ngâm mật ong hiện vẫn chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định”, bác sĩ Hoàng Vy nhấn mạnh.
Trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai cần tuyệt đối tránh sử dụng trứng sống hoặc trứng ngâm mật ong
Ảnh: P.H tạo từ Gemini
Những ai cần đặc biệt lưu ý?
Theo bác sĩ Đức Thành, cơ thể chỉ hấp thụ được khoảng 50% protein từ trứng sống. Trong khi đó, trứng chín giúp cơ thể hấp thụ tới 90% protein vì nhiệt độ làm biến tính protein, giúp các enzyme tiêu hóa dễ dàng bẻ gãy và hấp thụ chúng.
Thêm vào đó, lòng trắng trứng sống chứa avidin, một loại protein cản trở cơ thể hấp thụ biotin (chất cần thiết cho da, tóc và móng). Khi nấu chín, avidin bị phá hủy, giúp giải phóng biotin để cơ thể hấp thụ bình thường. Ngoài ra, các vi chất như choline (tốt cho não), lutein và zeaxanthin (tốt cho mắt) trong lòng đỏ hầu như không bị thay đổi đáng kể khi nấu chín tới.
Bác sĩ Hoàng Vy lưu ý thêm, ngoài Salmonella, việc sử dụng trứng sống hoặc trứng ngâm mật ong cũng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm các vi sinh vật khác nếu trứng không được sản xuất, bảo quản hoặc chế biến đảm bảo vệ sinh. Điều cần lưu ý là mật ong không có khả năng tiêu diệt vi khuẩn trong trứng hay thay thế quá trình xử lý nhiệt. Vì vậy, việc ngâm trứng trong mật ong không làm giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Để bảo đảm an toàn, người dân nên sử dụng trứng đã được nấu chín hoàn toàn hoặc trứng đã được thanh trùng khi cần dùng trong các món không qua gia nhiệt.
Bác sĩ Vy khuyên một số nhóm người cần tuyệt đối tránh sử dụng trứng sống hoặc trứng ngâm mật ong gồm:
Trẻ nhỏ.
Phụ nữ mang thai.
Người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch (như người đang điều trị ung thư, ghép tạng, dùng thuốc ức chế miễn dịch hoặc nhiễm HIV).
Ngoài ra, người mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường, bệnh gan, bệnh thận hoặc các bệnh lý làm suy giảm sức đề kháng cũng nên thận trọng và tránh sử dụng trứng chưa được nấu chín.
Nhằm chủ động phòng chống dịch bệnh và nâng cao sức khỏe cộng đồng, thực hiện Công văn số 870/PB-SKCĐ-LĐ ngày 29 tháng 5 năm 2026 của Cục Phòng bệnh – Bộ Y tế và Công văn số 8070/SYT-NVY ngày 17 tháng 6 năm 2026 của Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, Bệnh viện PTTM Ngô Mộng Hùng tích cực hưởng ứng ngày Vệ sinh yêu nước nâng cao sức khoẻ nhân dân năm 2026.
Phong trào “Vệ sinh yêu nước nâng cao sức khỏe nhân dân” không chỉ là cuộc vận động ngắn hạn, mà là ngày hội thiết thực để mỗi người dân, mỗi gia đình và cộng đồng cùng hành động vì một môi trường sống trong lành, an toàn. Với thông điệp “Vệ sinh sạch – Môi trường xanh – Vì một Việt Nam khỏe mạnh”, chiến dịch năm nay nhấn mạnh vai trò của việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường trong việc ngăn chặn triệt để các nguy cơ dịch bệnh.
Bệnh viện đẩy mạnh công tác vệ sinh môi trường; thực hiện thu gom phân loại và xử lý rác thải y tế, rác thải sinh hoạt theo đúng quy định; duy trì khuôn viên bệnh viện xanh, sạch, đẹp và an toàn. Đồng thời, bệnh viện tăng cường truyền thông, giáo dục sức khoẻ về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và phòng chống dịch bệnh cho nhân viên y tế và người lao động, người bệnh và người nhà người bệnh.
Bên cạnh đó, bệnh viện tổ chức truyền thông trên màn hình điện tử nhằm nâng cao nhận thức, khuyến khích mỗi cá nhân và cộng đồng chung tay thực hiện vệ sinh môi trường, góp phần bảo vệ và nâng cao sức khoẻ nhân dân.
SKĐS – Xu hướng nhịn ăn chỉ uống nước để giảm cân cấp tốc đang lan truyền mạnh mẽ nhưng phương pháp này tiềm ẩn nhiều hệ lụy khôn lường cho sức khỏe. Dưới đây là 5 nhóm đối tượng tuyệt đối nên tránh và giải pháp thay thế.
Nhịn ăn chỉ uống nước được nhiều người coi như một liệu pháp thanh lọc cơ thể thần kỳ. Tuy nhiên, việc cắt bỏ hoàn toàn nguồn dinh dưỡng một cách đột ngột sẽ ép cơ thể vào trạng thái sinh tồn tiêu cực, làm đảo lộn hệ thống chuyển hóa nội tiết. Trước khi quyết định thử nghiệm, cần nhận diện rõ những rủi ro y khoa nghiêm trọng và kiểm tra xem bản thân có thuộc nhóm đối tượng tuyệt đối cấm kỵ hay không.
1. Rủi ro sức khỏe khi nhịn ăn chỉ uống nước để đào thải độc tố và giảm cân
Nhịn ăn chỉ uống nước có nhiều tác hại khôn lường.
Dù mang lại một số lợi ích tiềm năng trên lý thuyết, nhịn ăn chỉ uống nước chưa bao giờ là một phương pháp giảm cân hay trị bệnh được khuyến khích áp dụng đại trà vì những tác hại khôn lường sau:
Mất khối cơ: Cân nặng giảm đi rất nhanh trong vài ngày đầu thực chất không phải là mỡ thừa. Đó là sự sụt giảm của nguồn nước tế bào, carbohydrate dự trữ (glycogen) và một phần khối lượng cơ bắp. Khi cơ thể đói, protein chuyển hóa thành năng lượng, làm suy giảm tỷ lệ trao đổi chất tự nhiên.
Mất nước ngược và hạ huyết áp tư thế đứng: Khoảng 20% – 30% lượng nước nạp vào cơ thể hàng ngày đến từ thức ăn. Khi nhịn ăn, nếu không tăng lượng nước uống lên, cơ thể sẽ bị mất nước, dẫn đến táo bón, đau đầu và giảm năng suất làm việc. Tình trạng này cũng trực tiếp gây ra chứng hạ huyết áp tư thế đứng (tụt huyết áp đột ngột khi đứng dậy), khiến choáng váng, tối sầm mặt mày và dễ ngã nguy hiểm.
Làm trầm trọng hơn các bệnh lý nền: Nhịn ăn bằng nước làm cản trở quá trình đào thải acid uric của thận, đẩy nồng độ chất này trong máu tăng cao và dễ dàng kích hoạt các cơn gút cấp tính dữ dội. Ngoài ra, việc thiếu hụt vi chất đột ngột còn làm suy giảm hệ miễn dịch, khiến cơ thể mất đi hàng rào bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh từ môi trường.
2. Những ai tuyệt đối không được nhịn ăn chỉ uống nước?
Nhằm đảm bảo an toàn tính mạng, 5 nhóm đối tượng sau tuyệt đối không được tự ý thực hiện nhịn ăn uống nước nếu không có sự chỉ định và giám sát trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa:
Người có tiền sử hoặc đang mắc các chứng rối loạn ăn uống (chán ăn tâm thần, cuồng ăn).
Bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường (cả type 1 và type 2) do nguy cơ hạ đường huyết dẫn đến hôn mê sâu.
Người đang bị bệnh gout (gút) hoặc có chỉ số acid uric trong máu cao.
Người cao tuổi có thể trạng suy yếu và trẻ em đang trong giai đoạn phát triển thể chất.
Phụ nữ đang trong thai kỳ hoặc đang nuôi con bằng sữa mẹ cần nguồn dinh dưỡng liên tục.
3. Giải pháp thay thế cho nhịn ăn chỉ uống nước giúp giảm cân và thanh lọc cơ thể
Nếu mục tiêu là giảm mỡ thừa, cải thiện vóc dáng và tăng cường sức khỏe tổng thể, nhịn ăn chỉ uống nước trong 24 – 72 giờ hoàn toàn không phải là sự lựa chọn tối ưu hay an toàn chỉ có. Thay vì dồn ép cơ thể vào trạng thái sinh tồn khắc nghiệt, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên tiếp cận các phương pháp nhẹ nhàng, khoa học và có tính bền vững cao hơn.
Nhịn ăn gián đoạn: Các công thức phổ biến như 16:8 (nhịn 16 tiếng, ăn trong 8 tiếng) hoặc 14:10 vừa giúp kích hoạt nhẹ nhàng quá trình đốt mỡ tự nhiên, vừa cho phép bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng ở các bữa ăn trong ngày, loại bỏ hoàn toàn rủi ro thiếu hụt vi chất.
Nhịn ăn cách ngày: Phương pháp này cho phép ăn uống bình thường vào một ngày và nhịn ăn hoặc ăn rất ít (khoảng 500 calo) vào ngày hôm sau. Đây là giải pháp linh hoạt giúp cắt giảm tổng lượng calo tuần hiệu quả mà không khiến cơ thể rơi vào trạng thái kiệt quệ kéo dài.
Các phương pháp thay thế này mang lại những lợi ích sinh học tương tự như nhịn ăn bằng nước nhờ cơ chế thiết lập lại đồng hồ sinh học và tối ưu hóa hệ tiêu hóa. Tuy nhiên, hãy luôn lắng nghe cơ thể, theo dõi sát sao các phản ứng và tham khảo ý kiến của các chuyên gia dinh dưỡng trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi lớn nào trong chế độ ăn uống hàng ngày.
Trong những nămtrở lại đây, cuộc chiến chống ma túy tại Việt Nam đang đối mặt với những thách thức chưa từng có. Không còn chỉ là thuốc phiện hay heroin truyền thống, ma túy hiện đại len lỏi dưới những cái tên như: “nước vui”, “trà sữa”, hay ẩn mình trong thuốc lá điện tử và kẹo dẻo…Sự biến tướng này khiến ranh giới giữa sự tò mò và hiểm họa trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Đáng báo động hơn, đối tượng sử dụng ma túy tập trung ở độ tuổi thanh niên, thậm chí đã bắt đầu trẻ hóa đến tuổi vị thành niên và học sinh. Những kẻ buôn bán ma túy thường dụ dỗ các đối tượng học sinh, sinh viên bằng cách cho hút không mất tiền, khi đã nghiện thì các em sẽ trở thành công cụ để chúng kiếm tiền, đưa vào con đường: trộm cắp, cướp giật, mua bán ma túy… vấn nạn này trở thành một hiểm hoạ lớn đối với toàn xã hội, đe doạ trực tiếp tới cuộc sống của mỗi con người, cộng đồng xã hội.
Thực hiện chỉ đạo của Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, Bệnh viện Phẫu thuật Thẩm mỹ Ngô Mộng Hùng hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026 với chủ đề “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy”.
Bệnh viện tăng cường tuyên truyền đến toàn thể nhân viên y tế về tác hại của ma túy, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng môi trường làm việc an toàn, lành mạnh, không có ma túy; đồng thời thực hiện nghiêm các quy định về quản lý thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và thuốc tiền chất theo quy định của Bộ Y tế.
Bệnh viện kêu gọi mỗi cán bộ, nhân viên y tế tích cực chung tay phòng, chống ma túy, góp phần bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng, hãy hành động thiết thực và thực hiện một số biện pháp sau:
1. Giáo dục thành viên trong gia đình, thân nhân về tác hại của ma tuý và thực hiện quy định của pháp luật về phòng, chống ma tuý;
2. Quản lý chặt chẽ, ngăn chặn thành viên trong gia đình trong công tác phòng, chống tệ nạn ma tuý;
3. Khi phát hiện các hành vi mua bán, sử dụng, trồng cây có chứa chất ma tuý cần báo ngay cho cơ quan công an hoặc cơ quan có thẩm quyền nơi gần chỉ có;
4. Thực hiện đúng chỉ định của thầy thuốc về sử dụng thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần để chữa bệnh (nếu có sử dụng);
5. Tham gia, hỗ trợ hoạt động cai nghiện ma tuý tại các cơ sở cai nghiện và tại cộng đồng; theo dõi, giúp đỡ người đã cai nghiện ma túy hoà nhập cộng đồng; phòng, chống tái nghiện.
Vì tương lai của bản thân và gia đình, vì thế hệ mai sau, vì sự tồn vong của dân tộc. Mỗi một người dân hãy nêu cao tinh thần, trách nhiệm ngăn chặn, bài trừ tận gốc tệ nạn ma tuý ra khỏi cuộc sống đem lại sự bình yên cho mọi nhà và đảm bảo trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn.
Tổ Công nghệ thông tin – Bệnh viện PTTM Ngô Mộng Hùng
Cà phê là thức uống quen thuộc của nhiều người vào mỗi buổi sáng. Song, thời điểm uống cà phê cũng ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt là hệ tiêu hóa và khả năng kiểm soát đường huyết.
Uống cà phê trước bữa sáng có lợi gì?
Nghiên cứu trên tạp chí Nutrition Research vào năm 2020 cho thấy uống cà phê ngay sau khi thức dậy giúp cơ thể hấp thụ caffeine nhanh hơn do dạ dày chưa có thức ăn. Nhờ đó, cảm giác tỉnh táo và tập trung xuất hiện sớm hơn.
Thói quen này cũng có thể hỗ trợ những người tập thể dục vào sáng sớm. Caffeine giúp tăng hiệu suất vận động và tạo thêm năng lượng cho buổi tập.
Người uống cà phê nên hạn chế thêm nhiều đường vì điều này có thể làm giảm các lợi ích vốn có của thức uống này
Ảnh: N.Vy tạo từ AI
Ngoài ra, cơ thể còn hấp thụ các chất chống oxy hóa có trong cà phê nhanh hơn khi bụng đói.
Tuy nhiên, uống cà phê trước bữa sáng cũng tồn tại một số hạn chế. Caffeine có thể khiến việc kiểm soát đường huyết trở nên khó hơn.
Cà phê cũng có thể làm giảm hiệu quả của một số loại thuốc uống vào buổi sáng như thuốc huyết áp hoặc thuốc điều trị tuyến giáp.
Đối với người mắc hội chứng ruột kích thích, uống cà phê khi bụng đói có thể khiến các triệu chứng ở đường tiêu hóa trở nên khó chịu hơn.
Uống cà phê sau bữa sáng có gì khác biệt?
Ăn sáng trước khi uống cà phê giúp hạn chế nguy cơ tăng đường huyết vào đầu ngày. Thói quen này cũng hỗ trợ quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi hơn.
Dù uống sau bữa sáng, cơ thể vẫn nhận được những lợi ích của cà phê. Nghiên cứu trên tạp chí European Heart Journal vào năm 2025 cho thấy những người uống cà phê trong khung giờ từ sáng đến trưa có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân và bệnh tim thấp hơn trong vòng 10 năm.
Bên cạnh đó, việc chờ đến sau bữa sáng mới uống cà phê cũng có vài bất tiện. Khi đó tác dụng tỉnh táo của caffeine xuất hiện chậm hơn; lượng axit trong dạ dày tăng cao hơn…
Cách uống cà phê lành mạnh hơn
Cà phê mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Thức uống này giúp giảm viêm, hỗ trợ bảo vệ gan, giảm nguy cơ đột quỵ, tiểu đường loại 2. Cà phê cũng giúp cải thiện sự tập trung khi sử dụng với lượng phù hợp.
Để nhận được lợi ích tối đa, lượng caffeine mỗi ngày không nên vượt quá 400 mg. Người uống cà phê cũng nên hạn chế thêm nhiều đường vì điều này có thể làm giảm các lợi ích vốn có của thức uống này.
Khi mua cà phê tại cửa hàng, nên ưu tiên các lựa chọn ít đường, ít calo, hạn chế kem tươi và các loại siro tạo vị ngọt.
SKĐS – Đề kháng insulin là một trong những rối loạn chuyển hóa phổ biến chỉ có hiện nay, liên quan chặt chẽ với béo phì, tiền đái tháo đường, đái tháo đường type 2 và gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa…
Gần đây, omega-7 được nhiều người quan tâm nhờ những tác động tiềm năng đối với sức khỏe chuyển hóa. Tuy nhiên, omega-7 có thực sự giúp cải thiện đề kháng insulin hay không?
Insulin là hormone do tuyến tụy sản xuất, có vai trò giúp glucose từ máu đi vào tế bào để tạo năng lượng. Khi cơ thể xuất hiện tình trạng đề kháng insulin, các tế bào ở gan, cơ và mô mỡ đáp ứng kém với insulin hơn bình thường.
Để duy trì đường huyết ổn định, tuyến tụy phải tăng tiết insulin. Theo thời gian, cơ chế bù trừ này có thể trở nên quá tải, dẫn đến tăng đường huyết và làm tăng nguy cơ đái tháo đường type 2.
Đề kháng insulin thường gặp ở những người:
Thừa cân, béo phì, đặc biệt là béo bụng.
Ít vận động thể lực.
Có chế độ ăn nhiều đường và thực phẩm chế biến sẵn.
Gan nhiễm mỡ.
Tăng huyết áp.
Rối loạn lipid máu.
Tiền sử gia đình mắc đái tháo đường.
Ngày nay, nhiều chuyên gia xem đề kháng insulin là cơ chế trung tâm của hội chứng chuyển hóa và nhiều bệnh mạn tính không lây.
Các thực phẩm giàu omega-7.
2. Omega-7 có tác động đến đề kháng insulin như thế nào?
Omega-7 là nhóm acid béo không bão hòa đơn, trong đó acid palmitoleic là thành phần được nghiên cứu nhiều chỉ có. Những năm gần đây, omega-7 được quan tâm vì có thể hoạt động như một “lipokine” – tức là chất tín hiệu sinh học do mô mỡ tạo ra, có khả năng ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa tại gan, cơ và các cơ quan khác.
2.1. Hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin: Một số nghiên cứu thực nghiệm cho thấy omega-7 (acid palmitoleic) có thể giúp tăng độ nhạy insulin của tế bào, từ đó hỗ trợ sử dụng glucose hiệu quả hơn. Khi độ nhạy insulin được cải thiện, cơ thể cần ít insulin hơn để kiểm soát đường huyết. Đây là lý do omega-7 được xem là một dưỡng chất tiềm năng trong lĩnh vực sức khỏe chuyển hóa. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng tích cực hiện nay vẫn đến từ các nghiên cứu cơ bản hoặc nghiên cứu quan sát.
2.2.Góp phần giảm viêm mạn tính mức độ thấp:Tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp là một trong những cơ chế quan trọng thúc đẩy đề kháng insulin. Nhiều nghiên cứu cho thấy mô mỡ dư thừa, đặc biệt là mỡ nội tạng, có thể tiết ra các chất trung gian gây viêm làm giảm đáp ứng của tế bào với insulin. Một số dữ liệu bước đầu cho thấy omega-7 có thể tham gia điều hòa các quá trình viêm này, từ đó tạo môi trường chuyển hóa thuận lợi hơn.
2.3.Hỗ trợ sức khỏe gan: Đề kháng insulin và gan nhiễm mỡ thường tồn tại song hành. Theo hướng dẫn quốc tế mới chỉ có, bệnh gan nhiễm mỡ hiện được gọi là bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa (MASLD), phản ánh rõ mối liên hệ với béo phì, đái tháo đường và hội chứng chuyển hóa.
Một số nghiên cứu thực nghiệm cho thấy omega-7 có thể ảnh hưởng tích cực đến chuyển hóa lipid tại gan, góp phần hạn chế tích tụ mỡ trong tế bào gan. Tuy nhiên, các dữ liệu lâm sàng hiện vẫn còn hạn chế.
2.4. Tác động đến lipid máu: Nhiều người bị đề kháng insulin đồng thời có triglyceride tăng, HDL-C giảm, rối loạn lipid máu hỗn hợp. Một số nghiên cứu nhỏ ghi nhận omega-7 có thể giúp cải thiện triglyceride và một số chỉ số chuyển hóa lipid. Tuy nhiên, kết quả chưa hoàn toàn thống chỉ có giữa các nghiên cứu.
Đề kháng insulin là cơ chế trung tâm của hội chứng chuyển hóa và nhiều bệnh mạn tính không lây.
3. Khoa học hiện nay nói gì?
Các nghiên cứu quan sát cho thấy những người có nồng độ omega-7 trong máu cao hơn thường có độ nhạy insulin tốt hơn và nguy cơ đái tháo đường type 2 thấp hơn. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, nồng độ omega-7 trong máu cao hơn không đồng nghĩa với việc uống bổ sung omega-7 sẽ tạo ra hiệu quả tương tự. Đây là điểm rất quan trọng nhưng thường bị bỏ qua trong các quảng cáo thực phẩm chức năng.
Cho đến nay, các hiệp hội chuyên ngành lớn như Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) vẫn chưa khuyến cáo sử dụng omega-7 như một biện pháp điều trị đề kháng insulin hoặc đái tháo đường type 2. Nói cách khác, omega-7 là một dưỡng chất đầy hứa hẹn nhưng chưa đủ bằng chứng để trở thành một liệu pháp điều trị chuẩn.
4. Điều gì thực sự giúp cải thiện đề kháng insulin?
Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng giảm cân là biện pháp hiệu quả chỉ có để cải thiện đề kháng insulin. Giảm khoảng 5–10% trọng lượng cơ thể có thể giúp:
Giảm đề kháng insulin.
Giảm mỡ gan.
Cải thiện đường huyết.
Giảm nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường type 2.
Bên cạnh đó, các biện pháp đã được chứng minh hiệu quả gồm:
Hoạt động thể lực thường xuyên.
Chế độ ăn cân đối, nhiều rau xanh và chất xơ.
Hạn chế nước ngọt và thực phẩm siêu chế biến.
Ngủ đủ giấc.
Kiểm soát căng thẳng.
Điều trị đúng các bệnh lý đi kèm.
5. Ai cần dùng omega-7?
Omega-7 có thể được dùng ở những người:
Thừa cân hoặc béo phì.
Tiền đái tháo đường.
Đái tháo đường type 2.
Gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa.
Hội chứng chuyển hóa.
Rối loạn lipid máu.
Tuy nhiên, người dân không nên xem omega-7 là “thần dược” giúp chữa đề kháng insulin hoặc thay thế thuốc điều trị.
