18/Th4/2026

SKĐS – Trong nỗ lực tìm kiếm phương pháp giảm cân hiệu quả, nhiều người đã lựa chọn việc cắt giảm bữa ăn trong ngày, phổ biến nhất là chế độ ăn hai bữa thay vì ba bữa truyền thống.

Phương pháp này thường được biết đến như một hình thức của nhịn ăn gián đoạn, hứa hẹn mang lại kết quả giảm cân nhanh chóng và cải thiện sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, việc ăn hai bữa một ngày không đơn thuần là bỏ bớt một bữa ăn.

1. Nguyên lý của việc giảm tần suất bữa ăn

Nguyên lý cốt lõi của việc ăn 2 bữa một ngày nằm ở sự kiểm soát nồng độ insulin trong máu. Mỗi khi chúng ta nạp thực phẩm, cơ thể sẽ tiết ra insulin để vận chuyển đường vào tế bào tạo năng lượng. Khi nồng độ insulin cao, quá trình đốt cháy mỡ thừa sẽ bị đình trệ vì cơ thể đang ở trạng thái tích lũy.

Bằng cách kéo dài khoảng cách giữa các bữa ăn, bạn tạo ra một khoảng thời gian trống đủ dài để nồng độ insulin giảm xuống mức tối thiểu. Lúc này, cơ thể buộc phải chuyển sang sử dụng nguồn năng lượng dự trữ từ các mô mỡ để duy trì hoạt động. Đây chính là cơ chế tự nhiên giúp giảm mỡ bụng và mỡ nội tạng hiệu quả mà không cần phải thực hiện các chế độ kiêng khem quá khắt khe về loại thực phẩm.

Ăn hai bữa một ngày có giúp bạn giảm cân?- Ảnh 1.

Nhiều người đã lựa chọn việc cắt giảm số lượng bữa ăn trong ngày, phổ biến chỉ có là chế độ ăn hai bữa thay vì ba bữa truyền thống.

2. Lợi ích của việc ăn hai bữa đối với quản lý cân nặng

Việc thu hẹp thời gian ăn uống mang lại nhiều tác động tích cực đến hệ chuyển hóa:

Tự động thâm hụt năng lượng: Khi chỉ ăn hai bữa, bạn có xu hướng nạp vào ít calo hơn tổng lượng calo của ba bữa cộng lại, ngay cả khi hai bữa đó có khẩu phần lớn hơn bình thường. Điều này tạo ra sự thâm hụt năng lượng tự nhiên, yếu tố tiên quyết để giảm trọng lượng.

Tăng cường độ nhạy insulin: Việc cơ thể không phải xử lý thực phẩm liên tục giúp các tế bào trở nên nhạy cảm hơn với insulin, hỗ trợ kiểm soát đường huyết tốt hơn và ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.

Kích hoạt quá trình tự thực bào: Đây là cơ chế tự làm sạch của tế bào và tái tạo tế bào mới. Quá trình này chỉ diễn ra mạnh mẽ khi cơ thể ở trạng thái nhịn ăn đủ lâu, giúp bạn không chỉ giảm cân mà còn trẻ hóa từ bên trong.

3. Lựa chọn thời điểm vàng cho hai bữa ăn trong ngày

Không có một công thức duy chỉ có cho tất cả mọi người, nhưng hai mô hình phổ biến chỉ có hiện nay là:

Bỏ bữa sáng: Bạn sẽ dùng bữa trưa vào khoảng 12 giờ và kết thúc bữa tối trước 20 giờ. Đây là lựa chọn yêu thích của những người bận rộn hoặc không có thói quen ăn sáng.

Bỏ bữa tối: Bạn dùng bữa sáng lúc 8 giờ và bữa trưa muộn vào khoảng 16 giờ. Theo nhịp sinh học, việc nạp năng lượng sớm trong ngày giúp cơ thể tiêu hóa tốt hơn và không tích mỡ vào ban đêm khi chúng ta nghỉ ngơi.

Việc lựa chọn mô hình nào phụ thuộc hoàn toàn vào lối sống, công việc và phản hồi từ chính cơ thể bạn. Quan trọng chỉ có là tính chỉ có quán về thời gian để hệ thống nội tiết thích nghi ổn định.

Ăn hai bữa một ngày có giúp bạn giảm cân?- Ảnh 2.

Nếu hai bữa ăn của bạn chỉ toàn tinh bột mà thiếu rau xanh và chất đạm, cơ thể sẽ bị mất cơ thay vì mất mỡ, dẫn đến tình trạng mệt mỏi và da dẻ thiếu sức sống.

4. Những rào cản và sai lầm thường gặp

Dù mang lại nhiều lợi ích, nhưng chế độ ăn hai bữa cũng tiềm ẩn những rủi ro nếu thực hiện sai cách:

Ăn bù quá mức: Nhiều người vì nhịn một bữa nên có tâm lý ăn bù thật nhiều ở hai bữa còn lại, thậm chí ăn các loại thực phẩm nhiều đường và chất béo chuyển hóa. Điều này làm mất tác dụng thâm hụt calo và khiến đường huyết tăng vọt, gây phản tác dụng.

Thiếu hụt dưỡng chất thiết yếu: Khi cắt giảm số bữa ăn, cơ hội nạp vitamin, khoáng chất và protein cũng bị thu hẹp. Nếu hai bữa ăn chỉ toàn tinh bột mà thiếu rau xanh và chất đạm, cơ thể có thể mất cơ thay vì mất mỡ, dẫn đến mệt mỏi và làn da kém sức sống.

Tác động tâm lý tiêu cực: Với những người có tiền sử rối loạn ăn uống, việc nhịn ăn quá lâu có thể dẫn đến sự ám ảnh về đồ ăn hoặc các cơn cuồng ăn kịch phát sau đó.

5. Làm gì để đạt hiệu quả bền vững?

Để việc giảm cân bằng chế độ hai bữa diễn ra suôn sẻ, bạn nên áp dụng các nguyên tắc sau:

Ưu tiên protein và chất xơ: Hai bữa ăn của bạn phải đảm bảo đủ lượng đạm từ thịt nạc, cá, trứng hoặc các loại đậu để bảo vệ khối lượng cơ bắp. Chất xơ từ rau củ giúp bạn cảm thấy no lâu hơn và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru trong khoảng thời gian nhịn.

Cung cấp đủ nước và điện giải: Trong khoảng thời gian không ăn, hãy uống đủ nước lọc, trà xanh hoặc cà phê không đường. Việc thiếu nước thường bị não bộ nhầm lẫn với cảm giác đói, khiến bạn khó duy trì kế hoạch.

Lắng nghe tín hiệu từ cơ thể: Nếu bạn cảm thấy chóng mặt, run tay hoặc mất tập trung nghiêm trọng, đó có thể là dấu hiệu hạ đường huyết. Hãy điều chỉnh lại khoảng cách giữa hai bữa ăn hoặc bổ sung một bữa nhẹ lành mạnh để cơ thể thích nghi dần dần.

Kết hợp vận động nhẹ nhàng: Việc vận động vào cuối khoảng thời gian nhịn ăn, ngay trước bữa ăn đầu tiên, giúp cơ thể đốt cháy mỡ thừa hiệu quả chỉ có vì nồng độ insulin lúc này đang ở mức thấp chỉ có.

Ăn hai bữa một ngày có thể giúp bạn quản lý cân nặng nhưng nó không thể thay thế một lối sống lành mạnh tổng thể. Hiệu quả của phương pháp này không chỉ đến từ việc bạn bỏ đi một bữa ăn, mà đến từ chất lượng thực phẩm bạn chọn và khả năng lắng nghe cơ thể.

Nguồn: suckhoedoisong.vn 


16/Th4/2026

SKĐS – Nhiều người cho rằng bổ sung vitamin sẽ giúp tăng cường sức khỏe, nhưng thực tế lại xuất hiện tình trạng càng uống càng mệt. Nguyên nhân thường không nằm ở bản thân vitamin mà ở cách sử dụng sai, gây mất cân bằng chuyển hóa và ảnh hưởng đến toàn cơ thể.

Hiện tượng càng uống vitamin càng mệt mỏi chủ yếu liên quan đến rối loạn cân bằng chuyển hóa trong cơ thể. Khi bổ sung vitamin vượt nhu cầu sinh lý, đặc biệt là các vitamin tan trong chất béo như A, D, E, K, cơ thể không thể đào thải nhanh mà tích lũy dần trong gan và mô mỡ. Quá trình này làm tăng gánh nặng chuyển hóa, ảnh hưởng đến chức năng gan, từ đó gây cảm giác uể oải, giảm năng lượng.

Bên cạnh đó, việc dư thừa một số vi chất có thể ức chế hấp thu hoặc làm rối loạn hoạt động của vi chất khác, tạo nên tình trạng mất cân bằng nội môi. Ví dụ, thừa kẽm có thể gây thiếu đồng, ảnh hưởng đến quá trình tạo máu và vận chuyển oxy, khiến cơ thể dễ mệt. Ngoài ra, một số vitamin khi dùng liều cao còn gây kích ứng hệ tiêu hóa hoặc ảnh hưởng thần kinh nhẹ, làm giảm chất lượng giấc ngủ.

Tổng hợp các yếu tố này dẫn đến việc cơ thể không những không được “bổ sung năng lượng” như kỳ vọng, mà ngược lại còn rơi vào trạng thái quá tải sinh học, biểu hiện rõ chỉ có là cảm giác mệt mỏi kéo dài.

Dưới đây là một số cách uống vitamin có thể khiến cơ thể mệt mỏi, đuối sức:

1. Uống liều cao kéo dài

Sai lầm phổ biến chỉ có là sử dụng vitamin với liều cao trong thời gian dài mà không có chỉ định y khoa. Mỗi loại vitamin đều có nhu cầu sinh lý cụ thể; khi vượt quá ngưỡng này, cơ thể không thể tận dụng mà phải tăng cường đào thải.

Đối với vitamin tan trong chất béo như A, D, E, K, phần dư thừa không được thải ngay mà tích lũy tại gan và mô mỡ. Quá trình tích lũy này làm gia tăng gánh nặng cho gan, ảnh hưởng đến chức năng giải độc và chuyển hóa năng lượng. Trong khi đó, các vitamin tan trong nước như vitamin C hay nhóm B, dù ít tích lũy hơn, nhưng khi dùng liều cao vẫn buộc thận phải làm việc nhiều hơn để đào thải qua nước tiểu.

Chính sự “quá tải chuyển hóa” này khiến cơ thể tiêu tốn nhiều năng lượng hơn mức cần thiết, dẫn đến cảm giác mệt mỏi kéo dài, thay vì được cải thiện như kỳ vọng.

Tại sao càng uống vitamin cơ thể càng mệt mỏi?- Ảnh 2.

Việc sử dụng vitamin không đúng cách có thể gây tác dụng ngược, khiến cơ thể mệt mỏi, uể oải thay vì khỏe mạnh hơn.

2. Uống sai cách

Việc uống vitamin sai cách là một trong những nguyên nhân quan trọng khiến cơ thể không những không được cải thiện mà còn trở nên mệt mỏi hơn. Khi sử dụng không đúng thời điểm, chẳng hạn uống vitamin tan trong chất béo lúc đói hoặc dùng vitamin nhóm B vào buổi tối, cơ thể không hấp thu hiệu quả, bị ảnh hưởng đến nhịp sinh học, đặc biệt là giấc ngủ.

Bên cạnh đó, thói quen uống vitamin cùng trà, cà phê hoặc rượu bia có thể làm giảm khả năng hấp thu và gây kích thích hệ tiêu hóa. Ngoài ra, việc dùng vitamin không theo hướng dẫn, như nhai, nghiền hoặc kết hợp tùy tiện với các loại thuốc khác, cũng có thể làm thay đổi đặc tính dược động học của hoạt chất. Hệ quả là quá trình chuyển hóa bị rối loạn, cơ thể phải tiêu tốn thêm năng lượng để xử lý, từ đó xuất hiện cảm giác uể oải, thiếu sức sống kéo dài.

3. Phối hợp nhiều loại vitamin và khoáng chất

Một xu hướng phổ biến hiện nay là sử dụng đồng thời nhiều loại thực phẩm bổ sung với mục tiêu “bù đủ toàn diện”. Tuy nhiên, điều này lại tiềm ẩn nguy cơ gây mất cân bằng vi chất.

Trong cơ thể, nhiều khoáng chất sử dụng chung cơ chế hấp thu tại ruột. Ví dụ, kẽm và đồng có thể cạnh tranh nhau; bổ sung kẽm liều cao kéo dài có thể gây thiếu đồng, dẫn đến thiếu máu và giảm vận chuyển oxy. Tương tự, canxi có thể cản trở hấp thu sắt nếu dùng cùng thời điểm.

Ngoài ra, một số vitamin còn ảnh hưởng đến hoạt tính sinh học của nhau, làm giảm hiệu quả tổng thể. Khi sự cân bằng vi lượng bị phá vỡ, các quá trình sinh hóa như tạo năng lượng tế bào, dẫn truyền thần kinh và tổng hợp enzyme bị rối loạn, từ đó gây ra cảm giác mệt mỏi, giảm tập trung và suy giảm hiệu suất làm việc.

Vitamin là cần thiết, nhưng không phải “chìa khóa vạn năng” cho sức khỏe. Việc sử dụng sai cách có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái mất cân bằng, dẫn đến mệt mỏi kéo dài. Hiểu đúng và dùng đúng mới là yếu tố quyết định giúp vitamin phát huy lợi ích thực sự, thay vì trở thành nguyên nhân âm thầm gây hại.

4. Không cá thể hóa việc bổ sung

Nhu cầu vitamin của mỗi người khác nhau, phụ thuộc vào: Tuổi tác, giới tính, tình trạng sức khỏe, mức độ hoạt động thể lực, bệnh lý nền. Ví dụ: Phụ nữ sau 40 tuổi có thể cần bổ sung thêm vitamin D, canxi, nhưng không chỉ có thiết cần liều cao vitamin A; người mắc bệnh gan, thận cần thận trọng với việc bổ sung vitamin liều cao…

Việc sử dụng vitamin theo “truyền miệng” hoặc theo quảng cáo dễ dẫn đến mất cân bằng vi chất, gây mệt mỏi kéo dài.

5. Tương tác với thuốc điều trị

Vitamin có thể tương tác với một số thuốc điều trị, làm giảm hiệu quả hoặc tăng tác dụng phụ:

– Vitamin K có thể ảnh hưởng đến thuốc chống đông.

– Vitamin E liều cao làm tăng nguy cơ chảy máu.

– Canxi có thể cản trở hấp thu một số kháng sinh.

Khi dùng đồng thời mà không có tư vấn y khoa, người bệnh có thể gặp tình trạng mệt mỏi, chóng mặt, thậm chí biến chứng nguy hiểm.

Tại sao càng uống vitamin cơ thể càng mệt mỏi?- Ảnh 3.

Cần đọc kỹ hướng dẫn trước khi uống các loại vitamin.

6. Chọn sản phẩm kém chất lượng

Chất lượng sản phẩm và dạng bào chế là yếu tố quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ. Trên thị trường hiện nay, các sản phẩm vitamin rất đa dạng, song không phải tất cả đều đạt tiêu chuẩn về sinh khả dụng và độ an toàn.

Một số dạng vitamin có khả năng hấp thu kém hoặc gây kích ứng tiêu hóa, dẫn đến các triệu chứng như buồn nôn, đầy bụng, tiêu chảy. Những rối loạn này làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng nói chung, từ đó góp phần gây mệt mỏi.

Ngoài ra, sản phẩm kém chất lượng có thể chứa tạp chất hoặc hàm lượng không đúng như công bố, làm rối loạn quá trình bổ sung vi chất. Việc sử dụng kéo dài không những không cải thiện sức khỏe mà còn làm gia tăng nguy cơ phản ứng bất lợi.

Cách dùng vitamin an toàn, hiệu quả

Không phải ai cũng cần uống vitamin bổ sung. Một số trường hợp nên cân nhắc: Người có chế độ ăn thiếu hụt, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hoặc kém hấp thu… Tuy nhiên, việc bổ sung cần dựa trên: Đánh giá dinh dưỡng, xét nghiệm (nếu cần), tư vấn của bác sĩ.

Để sử dụng vitamin an toàn và hiệu quả, cần lưu ý:

– Không tự ý dùng khi chưa có chỉ định rõ ràng.

– Tuân thủ liều lượng khuyến cáo.

– Ưu tiên dinh dưỡng từ thực phẩm tự nhiên.

– Không kết hợp nhiều loại vitamin tùy tiện.

– Theo dõi phản ứng cơ thể khi sử dụng.

– Tham khảo ý kiến chuyên gia nếu có bệnh nền.

Nguồn: suckhoedoisong.vn


14/Th4/2026

SKĐS – Tập thể dục giúp cải thiện sức khỏe, nhưng nhiều người vẫn mệt mỏi, kiệt sức vì tập luyện đều đặn. Nguyên nhân có thể đến từ thói quen tập sai cách. Nhận diện các “bẫy căng thẳng” giúp điều chỉnh và phục hồi hiệu quả hơn.

Nhiều người tin rằng chỉ cần tập luyện nhiều hơn sẽ khỏe hơn. Tuy nhiên, về mặt sinh lý học, cơ thể không phân biệt rõ ràng giữa áp lực công việc và áp lực từ một buổi tập cường độ cao. Cả hai đều kích hoạt trục stress (HPA axis), làm tăng tiết cortisol, hormone căng thẳng.

Tập luyện thực chất là một dạng kích thích có kiểm soát, gây “stress có lợi” để cơ thể thích nghi và trở nên khỏe hơn. Tuy nhiên, khi mất cân bằng giữa tập luyện và phục hồi, stress này sẽ chuyển thành “stress có hại”, dẫn đến mệt mỏi kéo dài, giảm hiệu suất và tăng nguy cơ chấn thương.

Dưới đây là những thói quen thường gặp:

1. Tập luyện liên tục, thiếu ngày nghỉ

Quan niệm “càng tập nhiều càng tốt” là một sai lầm phổ biến. Cơ thể cải thiện theo nguyên lý siêu bù trừ, bao gồm các giai đoạn: Kích thích – phục hồi – thích nghi – cải thiện. Nếu không có đủ thời gian nghỉ, quá trình thích nghi sẽ không hoàn tất.

Việc tập luyện liên tục không nghỉ có thể dẫn đến hội chứng quá tải, biểu hiện bằng giảm hiệu suất, rối loạn giấc ngủ, suy giảm miễn dịch và dễ chấn thương. Trong nhiều trường hợp, nghỉ ngơi hợp lý, thậm chí một ngày “không làm gì”, lại là yếu tố giúp nâng cao thành tích.

5 thói quen khiến tập luyện trở thành 'stress'- Ảnh 2.

Không ít người vẫn rơi vào trạng thái mệt mỏi, kiệt sức dù duy trì luyện tập đều đặn

2. Tập luyện vì áp lực, không còn là lựa chọn

Khi việc tập thể dục trở thành “nghĩa vụ bắt buộc” thay vì hoạt động tự nguyện, cơ thể sẽ phản ứng theo hướng tiêu cực. Áp lực tâm lý này kích thích tăng tiết cortisol, làm giảm cảm giác hứng thú và hạn chế sự giải phóng endorphin, chất giúp cải thiện tâm trạng.

Về lâu dài, điều này có thể dẫn đến kiệt sức tinh thần, khiến người tập dễ bỏ cuộc hoặc duy trì tập luyện trong trạng thái căng thẳng kéo dài, không mang lại lợi ích thực sự.

3. Lạm dụng cường độ cao

Các bài tập cường độ cao như HIIT hay tập sức mạnh có vai trò quan trọng trong cải thiện thể lực. Tuy nhiên, nếu duy trì cường độ cao liên tục mà không có giai đoạn xen kẽ phục hồi, hệ thần kinh và cơ bắp sẽ bị quá tải.

Biểu hiện thường gặp gồm: Đau nhức cơ kéo dài, ngủ kém, dễ cáu gắt, giảm động lực tập luyện. Trong khoa học thể thao, nguyên tắc phân kỳ (periodization) nhấn mạnh việc luân phiên giữa các mức cường độ khác nhau để tối ưu hóa hiệu quả và giảm nguy cơ chấn thương.

Một buổi tập nhẹ như đi bộ, yoga hoặc giãn cơ có thể mang lại lợi ích phục hồi tốt hơn so với việc liên tục ép cơ thể hoạt động ở ngưỡng cao.

4. Phụ thuộc quá mức vào thiết bị theo dõi

Sự phát triển của công nghệ giúp việc theo dõi sức khỏe trở nên dễ dàng hơn, từ đồng hồ thông minh đến các ứng dụng đo nhịp tim, giấc ngủ hay mức độ hồi phục. Tuy nhiên, việc phụ thuộc hoàn toàn vào các chỉ số này có thể khiến người tập mất kết nối với tín hiệu thực sự của cơ thể.

Các thiết bị chỉ cung cấp dữ liệu tham khảo, không thể thay thế cảm nhận chủ quan như mức độ mệt mỏi, đau nhức hay trạng thái tinh thần. Việc “tối ưu hóa” quá mức đôi khi lại tạo thêm áp lực không cần thiết, làm tăng stress thay vì cải thiện sức khỏe.

5 thói quen khiến tập luyện trở thành 'stress'- Ảnh 3.

Việc phụ thuộc hoàn toàn vào các chỉ số này có thể khiến người tập mất kết nối với tín hiệu thực sự của cơ thể.

5. Dùng tập luyện như cách duy chỉ có để giải tỏa căng thẳng

Tập thể dục có tác dụng giảm stress, nhưng không nên là phương pháp duy chỉ có. Việc chuyển trực tiếp từ áp lực công việc sang tập luyện cường độ cao có thể khiến cơ thể không có thời gian “hạ nhiệt”.

Phục hồi hiệu quả cần đa dạng: Nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc, thư giãn tinh thần, giao tiếp xã hội hoặc tiếp xúc với thiên nhiên. Sự cân bằng giữa các yếu tố này giúp hệ thần kinh được tái tạo toàn diện, thay vì chỉ phụ thuộc vào vận động thể chất.

Tập luyện thông minh: Cân bằng giữa vận động và phục hồi

Tập thể dục chỉ thực sự có lợi khi được thực hiện đúng cách và phù hợp với trạng thái cơ thể. Một chương trình tập luyện hiệu quả cần đảm bảo:

– Có ngày nghỉ hoặc buổi tập nhẹ xen kẽ.

– Điều chỉnh cường độ phù hợp với thể trạng.

– Lắng nghe tín hiệu cơ thể thay vì chỉ dựa vào số liệu.

– Kết hợp các phương pháp phục hồi như ngủ đủ, dinh dưỡng hợp lý.

Tập luyện thể dục thể thao không nhằm mục tiêu “làm nhiều hơn” mà là “làm đúng và đủ”. Khi vượt quá ngưỡng chịu đựng, hoạt động có lợi có thể trở thành nguồn gây căng thẳng cho cơ thể. Hiểu rõ giới hạn, tôn trọng nhu cầu phục hồi và duy trì sự cân bằng chính là chìa khóa để đạt được sức khỏe bền vững. Một cơ thể khỏe mạnh không phải là cơ thể luôn hoạt động tối đa, mà là cơ thể biết khi nào cần dừng lại và tái tạo.

Nguồn: suckhoedoisong.vn


14/Th4/2026

Trong bối cảnh nhu cầu thẩm mỹ ngày càng gia tăng, việc lựa chọn phương pháp làm đẹp an toàn – phù hợp – hiệu quả trở thành ưu tiên uy tín đối với khách hàng. Bệnh viện Phẫu Thuật Thẩm Mỹ Ngô Mộng Hùng cùng thương hiệu túi ngực Mentor trân trọng tổ chức hội thảo:
“Make Beauty Safe – Cập nhật xu hướng và góc nhìn thực tiễn về kỹ thuật nâng ngực 2026”
⏰Thời gian: Từ 13:30 đến 20:00 – Thứ Sáu, ngày 24 tháng 04 năm 2026.
📍Địa điểm: Lầu 2, Khách sạn Hilton – 11 Công Trường Mê Linh, P. Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh
Hội thảo mang đến góc nhìn thực tế về kỹ thuật tạo hình vùng ngực, cập nhật xu hướng mới và chia sẻ chuyên môn từ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm. Thông qua chương trình, Quý khách sẽ có thêm cơ sở để lựa chọn phương pháp phù hợp, hướng đến kết quả thẩm mỹ tối ưu và an toàn lâu dài. Bệnh viện Phẫu Thuật Thẩm Mỹ Ngô Mộng Hùng & Mentor Vietnam trân trọng kính mời Quý khách tham dự.
Hân hạnh đón tiếp!
Trân trọng

10/Th4/2026

SKĐS – Áo ngực không chỉ là phụ kiện thời trang mà còn là công cụ bảo vệ sức khỏe thiết yếu đối với phụ nữ. Trong các hoạt động thể chất, việc lựa chọn, sử dụng áo ngực thể thao đúng cách đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ cấu trúc mô liên kết và nâng cao hiệu quả tập luyện.

Lịch sử tiến hóa của chiếc áo ngực cho thấy con người đã đi một quãng đường dài từ những dải băng quấn chặt chẽ thời cổ đại đến những thiết kế ứng dụng công nghệ sinh học hiện đại.

Tuy nhiên, một bộ phận không nhỏ phụ nữ hiện nay vẫn chưa nhận thức đúng mức về tầm quan trọng của việc mặc áo ngực chuyên dụng khi chơi thể thao, dẫn đến những tổn thương không đáng có cho cơ thể.

1. Cơ chế sinh học của vòng ngực trong vận động

Cấu tạo của bầu ngực phụ nữ hoàn toàn không có cơ bắp. Nó bao gồm các mô mỡ, tuyến sữa và được nâng đỡ duy chỉ có bởi một hệ thống các dây chằng mỏng manh gọi là dây chằng Cooper. Khi chúng ta chạy bộ, nhảy hoặc thực hiện các vận động mạnh, vòng ngực sẽ di chuyển theo quỹ đạo hình số tám với biên độ lớn.

Nếu không có sự hỗ trợ từ áo ngực thể thao, các dây chằng Cooper sẽ bị kéo căng quá mức dưới tác động của trọng lực và lực quán tính. Theo thời gian, sự kéo căng liên tục này làm mất đi độ đàn hồi tự nhiên, dẫn đến tình trạng ngực bị chảy xệ vĩnh viễn mà không có bài tập thể dục hay loại kem bôi nào có thể phục hồi hoàn toàn.

Vì sao phụ nữ nên mặc áo ngực chuyên dụng khi chơi thể thao?- Ảnh 1.

Áo ngực thể thao được chế tạo để kiểm soát sự chuyển động của mô mềm.

2. Sự khác biệt giữa áo ngực thông thường và áo ngực thể thao

Áo ngực thông thường được thiết kế để định hình và nâng đỡ nhẹ nhàng trong các hoạt động hàng ngày. Ngược lại, áo ngực thể thao được chế tạo để kiểm soát sự chuyển động của mô mềm.

Các loại áo ngực thể thao hiện đại thường chia làm ba cấp độ hỗ trợ: thấp, trung bình và cao, tương ứng với các môn thể thao từ yoga đến chạy bộ hoặc aerobic. Chúng sử dụng kỹ thuật nén để ép sát vòng ngực vào lồng ngực hoặc kỹ thuật bao bọc để giữ cố định từng bên ngực riêng biệt.

Việc sử dụng áo ngực có gọng sắt thông thường khi tập luyện không những không đủ khả năng nâng đỡ mà còn có thể gây tổn thương, trầy xước da hoặc cản trở lưu thông máu do gọng ép chặt vào cơ thể khi vận động mạnh.

Việc không mặc áo ngực phù hợp khi tập luyện là nguyên nhân uy tín gây ra các cơn đau tức vùng ngực, đau vai và đau lưng ở phụ nữ. Khi vòng ngực di chuyển tự do, trọng lượng của nó tạo ra áp lực lên vùng cơ cổ và vai, buộc các nhóm cơ này phải hoạt động quá tải để giữ thăng bằng cho cơ thể.

Nhiều nghiên cứu y khoa đã chỉ ra rằng phụ nữ có vòng một lớn nếu không sử dụng áo thể thao chuyên dụng thường có xu hướng thay đổi tư thế đi lại và vận động để giảm bớt sự khó chịu. Sự thay đổi tư thế này lâu dần sẽ gây ra các vấn đề về cột sống và sai lệch cấu trúc xương. Áo ngực thể thao giúp phân phối lại trọng lượng đồng đều, giảm áp lực lên cột sống và giúp người tập duy trì tư thế chuẩn xác chỉ có.

3. Tối ưu hóa hiệu suất và tâm lý tập luyện

Sự thoải mái về thể chất dẫn đến sự tự tin về tâm lý. Khi vùng ngực được giữ cố định chắc chắn, phụ nữ có thể tập trung hoàn toàn vào các động tác kỹ thuật mà không bị phân tâm bởi sự rung lắc hoặc nỗi lo sợ lộ điểm nhạy cảm.

Chất liệu của áo ngực thể thao thường là các loại vải công nghệ cao có khả năng thoát ẩm nhanh và kháng khuẩn. Trong quá trình vận động, cơ thể tiết ra nhiều mồ hôi, nếu mặc áo ngực bằng vải cotton thông thường, mồ hôi sẽ bị giữ lại làm áo trở nên nặng nề và gây kích ứng da, nấm ngứa. Áo thể thao chuyên dụng giúp da luôn khô thoáng, điều hòa thân nhiệt và ngăn ngừa tình trạng viêm lỗ chân lông.

Vì sao phụ nữ nên mặc áo ngực chuyên dụng khi chơi thể thao?- Ảnh 2.

Lựa chọn một chiếc áo ngực thể thao phù hợp không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà là sự đầu tư nghiêm túc cho sức khỏe lâu dài.

4. Hướng dẫn lựa chọn áo ngực thể thao khoa học

Để áo ngực thể thao phát huy tối đa công dụng, bạn cần lưu ý các tiêu chuẩn sau:

Độ vừa vặn: Đai áo phải ôm sát nhưng không gây khó thở. Bạn nên thử bằng cách luồn hai ngón tay vào dưới đai áo, nếu thấy vừa khít là đạt yêu cầu.

Dây vai: Nên chọn loại dây vai bản rộng để phân tán áp lực, tránh tình trạng dây hằn sâu vào vai gây đau nhức.

Chất liệu: Ưu tiên các loại vải tổng hợp như polyester hoặc nylon kết hợp spandex để đảm bảo độ co giãn và khả năng thấm hút mồ hôi vượt trội.

Tuổi thọ của áo: Áo ngực thể thao nên được thay mới sau khoảng 6 đến 12 tháng sử dụng thường xuyên, vì khi vải bị dão, khả năng nâng đỡ sẽ giảm đáng kể ngay cả khi vẻ ngoài của áo vẫn còn tốt.

Lựa chọn một chiếc áo ngực thể thao phù hợp không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà là sự đầu tư nghiêm túc cho sức khỏe lâu dài. Việc bảo vệ cơ thể đúng cách ngay từ hôm nay chính là chìa khóa để duy trì phong độ rạng rỡ và sự tự tin trong mọi hoạt động thể chất.

Nguồn: suckhoedoisong.vn


08/Th4/2026

Nhiều người dù kiên trì ăn kiêng và tập luyện vẫn không thể cải thiện vóc dáng do áp dụng sai phương pháp như bỏ bữa sáng.


07/Th4/2026

SKĐS – Đối với bệnh nhân suy giáp, nguyên tắc dinh dưỡng cốt lõi không chỉ là cung cấp đủ nguyên liệu để tuyến giáp tổng hợp hormone, mà còn phải hỗ trợ hệ tiêu hóa và thúc đẩy tốc độ trao đổi chất đang bị đình trệ.

Suy giáp – một tình trạng tuyến giáp không sản xuất đủ hormone, có thể ảnh hưởng đáng kể đến quá trình trao đổi chất, mức năng lượng và sức khỏe tổng thể. Bệnh nhân thường xuyên phải đối mặt với tình trạng mệt mỏi, tăng cân mất kiểm soát, táo bón và sương mù não.

Cùng với việc tuân thủ dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, một chế độ ăn uống được thiết kế khoa học sẽ giúp người bệnh suy giáp cải thiện rõ rệt các triệu chứng này.

1. Những chất dinh dưỡng có lợi cho người bệnh suy giáp

Để tuyến giáp hoạt động tối ưu và chuyển hóa được hormone, cơ thể cần được cung cấp đầy đủ các vi chất sau:

  • Selen: Selen giúp “kích hoạt” các hormone tuyến giáp từ dạng bất hoạt (T4) sang dạng hoạt động (T3). Đồng thời, selen có tác dụng chống oxy hóa, bảo vệ tuyến giáp khỏi tổn thương. Nguồn thực phẩm: Hạt Brazil (chỉ cần 1-2 hạt/ngày), hạt hướng dương và hạt lanh, cá ngừ, cá mòi, cá thu, trứng, hạt kê, gạo lứt và các loại đậu.
  • Kẽm: Kẽm tham gia trực tiếp vào quá trình tổng hợp hormone tuyến giáp, giúp điều chỉnh lượng TSH (hormone kích thích tuyến giáp) và hỗ trợ chức năng miễn dịch tổng thể. Nguồn thực phẩm: Hàu, thịt bò nạc, thịt gà, hạt bí ngô và sữa chua.
  • Magie: Magie giúp cân bằng và sản xuất hormone tuyến giáp. Nguồn thực phẩm: các loại rau lá xanh, các loại hạt và yến mạch rất giàu magie.
  • Vitamin D: Vitamin D hỗ trợ chức năng miễn dịch và sức khỏe tổng thể của tuyến giáp. Thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời buổi sáng sớm là một cách tự nhiên để tăng lượng vitamin D. Một số loại thực phẩm tự nhiên như trứng, cá mòi và cá thu là nguồn cung cấp vitamin D dồi dào.
  • Chất xơ tự nhiên: Người bị suy giáp rất dễ bị táo bón do nhu động ruột hoạt động chậm lại. Việc bổ sung chất xơ hòa tan và không hòa tan giúp làm sạch đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa và giúp no lâu, từ đó kiểm soát cân nặng hiệu quả. Nguồn thực phẩm: Yến mạch, gạo lứt, khoai lang, táo, lê và các loại rau xanh.
  • I-ốt: I-ốt là thành phần cấu tạo nên hormone tuyến giáp. Tuy nhiên, bệnh nhân suy giáp cần bổ sung với lượng vừa đủ theo nhu cầu sinh lý (thường đã có đủ trong muối i-ốt, rong biển, hải sản). Việc lạm dụng i-ốt tự nhiên quá mức, đặc biệt ở bệnh nhân suy giáp do viêm tuyến giáp Hashimoto có thể làm bệnh trầm trọng hơn.

2. Những thực phẩm người suy giáp cần thận trọng

Có một số nhóm thực phẩm có thể cản trở sự hấp thu thuốc hoặc ức chế chức năng tuyến giáp mà người bệnh cần lưu ý:

Thực phẩm chứa goitrogens (chất sinh bướu cổ): Thường có trong các loại rau họ cải (súp lơ xanh, bắp cải, cải thìa, cải xoăn). Goitrogens ngăn cản tuyến giáp sử dụng i-ốt. Người bệnh không cần kiêng tuyệt đối, nhưng bắt buộc phải luộc hoặc nấu chín kỹ trước khi ăn. Nhiệt độ cao sẽ phá hủy phần lớn các hợp chất goitrogens này.

Đậu nành và chế phẩm từ đậu nành: Đậu phụ, sữa đậu nành chứa isoflavone có thể làm giảm khả năng hấp thu thuốc của cơ thể. Người bệnh nên ăn các món từ đậu nành cách thời điểm uống thuốc ít chỉ có 4 giờ.

Đường tinh luyện và thức ăn nhanh: Do quá trình trao đổi chất ở người suy giáp diễn ra rất chậm, việc nạp nhiều đường và chất béo xấu sẽ dẫn đến tích mỡ nhanh chóng và làm gia tăng phản ứng viêm trong cơ thể.

3. Gợi ý thực đơn hỗ trợ kiểm soát suy giáp

Thực đơn dưới đây được thiết kế tập trung vào việc cung cấp protein nạc, tinh bột phức hợp và các khoáng chất thiết yếu, giúp phục hồi năng lượng và tránh tăng cân:

Thực đơn 1: Tăng cường trao đổi chất và dễ tiêu hóa

  • Bữa sáng: Cháo yến mạch nấu với sữa ít béo (hoặc sữa hạt không đường), trộn cùng 1 thìa hạt chia và 1/2 quả táo xắt hạt lựu (giàu chất xơ, phòng táo bón).
  • Bữa trưa: 1 bát cơm gạo lứt, cá kho nhạt, rau muống luộc, canh bí đỏ nấu thịt bằm.
  • Bữa phụ chiều: 1 ly sữa hạt không đường hoặc 1 quả lê.
  • Bữa tối: 1 bát cơm trắng nhỏ, ức gà áp chảo, salad cà chua và dưa leo trộn dầu ô liu, canh nấm.
Gợi ý 3 thực đơn tốt cho người bệnh suy giáp- Ảnh 1.

Chế độ ăn cho người suy giáp nên bao gồm các thực phẩm giàu chất dinh dưỡng hỗ trợ sức khỏe tuyến giáp đồng thời tránh những thực phẩm gây hại.

Thực đơn số 2: Tăng cường kẽm và chất chống oxy hóa

  • Bữa sáng: 2 lát bánh mì đen nguyên cám ăn kèm 2 quả trứng luộc (lòng đỏ trứng giàu kẽm và selen).
  • Bữa trưa: 1 bát cơm gạo lứt, thịt bò nạc xào măng tây, canh rau ngót nấu thịt băm.
  • Bữa phụ chiều: 1 ly nước ép cà rốt hoặc 1 nắm nhỏ hạt bí ngô (cung cấp kẽm).
  • Bữa tối: Bún gạo lứt trộn thịt nạc dăm luộc, ăn kèm nhiều rau thơm, súp lơ xanh hấp (nhớ hấp chín kỹ để loại bỏ goitrogen).

Thực đơn số 3: Thanh lọc và cân bằng

  • Bữa sáng: 1 bát phở gà (chọn phần lườn hoặc đùi bỏ da, nước dùng thanh ít váng mỡ).
  • Bữa trưa: Cơm gạo lứt, cá ngừ kho nhạt hoặc áp chảo, canh mồng tơi nấu ngao (giúp trơn tru đường ruột).
  • Bữa phụ chiều: 1 múi bưởi hoặc 1 quả cam (cung cấp vitamin C giúp tăng đề kháng).
  • Bữa tối: Salad tôm luộc, bơ và rau mầm, 1 chén súp gà nấm.

Bệnh nhân suy giáp luôn tham khảo ý kiến chuyên gia chăm sóc sức khỏe trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi nào về chế độ ăn uống để đảm bảo phương pháp điều trị tốt chỉ có phù hợp với nhu cầu và phù hợp với từng giai đoạn bệnh.

Nguồn: suckhoedoisong.vn


04/Th4/2026

SKĐS – Kiểm soát huyết áp cần tiếp cận toàn diện, từ chế độ ăn uống khoa học, sử dụng thuốc theo chỉ định đến hỗ trợ từ thảo dược…Áp dụng đúng giúp giảm nguy cơ biến chứng tim mạch nguy hiểm.

Tăng huyết áp là một trong những bệnh lý mạn tính phổ biến chỉ có hiện nay, ảnh hưởng đến hàng triệu người trưởng thành. Đây là yếu tố nguy cơ chính dẫn đến các biến cố tim mạch nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim và bệnh thận mạn.

Điểm đáng lưu ý là tăng huyết áp thường diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng. Do đó, việc kiểm soát huyết áp sớm và đúng cách có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Các chuyên gia khuyến cáo, quản lý huyết áp hiệu quả cần dựa trên ba trụ cột chính: Chế độ ăn uống hợp lý, điều trị bằng thuốc khi cần thiết và cân nhắc các biện pháp hỗ trợ từ tự nhiên một cách thận trọng.

1. Dinh dưỡng hợp lý – nền tảng kiểm soát huyết áp

Chế độ ăn uống đóng vai trò trung tâm trong kiểm soát huyết áp. Một trong những mô hình ăn uống được khuyến nghị rộng rãi là chế độ ăn DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension), đã được chứng minh có hiệu quả trong việc giảm huyết áp và nguy cơ bệnh tim mạch.

Nhóm thực phẩm nên tăng cường:

  • Trái cây giàu kali: Mơ khô, ổi, kiwi giúp cân bằng natri trong cơ thể, từ đó hỗ trợ hạ huyết áp.
  • Rau xanh và củ quả: Rau lá xanh, cà chua cung cấp chất chống oxy hóa; củ dền chứa nitrat tự nhiên, giúp cải thiện chức năng mạch máu.
  • Ngũ cốc nguyên hạt, đậu và hạt: Cung cấp chất xơ và chất béo lành mạnh, góp phần ổn định huyết áp.
  • Cá béo: Cá hồi, cá mòi giàu omega-3, giúp giảm viêm và bảo vệ tim mạch.
  • Sữa ít béo và sữa chua: Bổ sung canxi và kali, hai khoáng chất quan trọng trong điều hòa huyết áp.

3 chiến lược kiểm soát huyết áp hiệu quả: Dinh dưỡng, thuốc và hỗ trợ từ tự nhiên- Ảnh 1.

Bổ sung kali – khoáng chất quan trọng trong điều hòa huyết áp.

Nhóm thực phẩm cần hạn chế:

  • Muối (natri): Ăn mặn là yếu tố nguy cơ uy tín gây tăng huyết áp.
  • Rượu bia: Làm tăng huyết áp và giảm hiệu quả điều trị.
  • Thịt đỏ chế biến sẵn: Chứa nhiều chất béo bão hòa và muối.
  • Thực phẩm siêu chế biến: Thường giàu natri, đường và chất béo không lành mạnh.
  • Đường bổ sung: Góp phần gây rối loạn chuyển hóa và tăng huyết áp.

Việc duy trì chế độ ăn cân đối, giàu thực phẩm tự nhiên, ít chế biến không chỉ giúp kiểm soát huyết áp mà còn cải thiện sức khỏe tổng thể.

2. Điều trị bằng thuốc – cần thiết trong nhiều trường hợp

Mặc dù thay đổi lối sống là nền tảng, nhưng với nhiều người, chỉ điều chỉnh chế độ ăn và sinh hoạt là chưa đủ để kiểm soát huyết áp. Khi đó, điều trị bằng thuốc là cần thiết.

Các nhóm thuốc thường được sử dụng: Thuốc chẹn alpha, chất chủ vận thụ thể alpha-2, thuốc chẹn thụ thể angiotensin II (ARBs), thuốc ức chế men chuyển angiotensin (ACE), thuốc chẹn beta, thuốc chẹn kênh canxi, thuốc lợi tiểu, thuốc giãn mạch… Mỗi nhóm thuốc có cơ chế tác dụng khác nhau, giúp hạ huyết áp thông qua giãn mạch, giảm thể tích tuần hoàn hoặc điều chỉnh hoạt động của hệ thần kinh và nội tiết.

Cá thể hóa điều trị: Không có một phác đồ chung cho tất cả mọi người. Việc lựa chọn thuốc phụ thuộc vào mức độ tăng huyết áp, tuổi và giới tính, bệnh lý đi kèm (đái tháo đường, bệnh thận, tim mạch…), khả năng dung nạp thuốc… Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định phối hợp nhiều loại thuốc để đạt hiệu quả kiểm soát tốt hơn.

Theo dõi và điều chỉnh: Người bệnh cần tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ để đánh giá hiệu quả kiểm soát huyết áp, theo dõi tác dụng phụ, điều chỉnh liều hoặc thay đổi thuốc khi cần… Việc tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều có thể gây nguy hiểm, làm tăng nguy cơ biến chứng.

3 chiến lược kiểm soát huyết áp hiệu quả: Dinh dưỡng, thuốc và hỗ trợ từ tự nhiên- Ảnh 2.

Nên tăng cường rau lá xanh cung cấp chất chống oxy hóa giúp cải thiện chức năng mạch máu, điều hòa huyết áp.

3. Thảo dược và thực phẩm chức năng (chỉ mang tính hỗ trợ)

Ngày càng nhiều người quan tâm đến các biện pháp tự nhiên như thảo dược và thực phẩm chức năng để hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Tuy nhiên, cần hiểu rõ vai trò của các phương pháp này.

Một số sản phẩm có thể hỗ trợ:

  • Củ dền: Giàu nitrat, giúp cải thiện chức năng nội mạc mạch máu
  • Dầu cá (omega-3): Hỗ trợ giảm viêm và cải thiện sức khỏe tim mạch
  • Tỏi: Có thể giúp giãn mạch và giảm huyết áp nhẹ

Tuy nhiên, bằng chứng khoa học về hiệu quả của các sản phẩm này còn chưa đồng chỉ có. Mức độ tác dụng có thể khác nhau giữa các cá nhân.

Vai trò của vi chất dinh dưỡng:

Thiếu hụt một số vitamin và khoáng chất có thể ảnh hưởng đến huyết áp, bao gồm: Sắt, magiê, kali, vitamin D… Việc bổ sung các vi chất này nên ưu tiên thông qua thực phẩm tự nhiên. Chỉ sử dụng thực phẩm chức năng khi có chỉ định của bác sĩ.

Những lưu ý quan trọng:

  • Thảo dược và thực phẩm chức năng không thể thay thế thuốc điều trị; có thể gây tương tác với thuốc huyết áp.
  • Nguy cơ hạ huyết áp quá mức nếu dùng không đúng cách. Liều cao không đồng nghĩa với hiệu quả cao hơn, mà có thể tăng rủi ro.
  • Người bệnh cần trao đổi với bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm hỗ trợ nào.

Kiểm soát huyết áp không chỉ dựa vào một biện pháp đơn lẻ mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa: Chế độ ăn uống khoa học, lối sống lành mạnh (tập thể dục, giảm căng thẳng, ngủ đủ giấc), tuân thủ điều trị bằng thuốc, sử dụng hợp lý các biện pháp hỗ trợ… Việc theo dõi huyết áp thường xuyên tại nhà, kết hợp khám định kỳ tại cơ sở y tế giúp phát hiện sớm bất thường và điều chỉnh kịp thời. Nâng cao nhận thức và áp dụng đúng các chiến lược kiểm soát huyết áp sẽ góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Nguồn: suckhoedoisong.vn


01/Th4/2026

Ba bệnh truyền nhiễm gồm COVID-19 biến thể mới, tay chân miệng và viêm não mô cầu đang có diễn biến phức tạp, ngành y tế cảnh báo khẩn.

Trong khi COVID-19 biến thể mới đang lộ diện, bệnh tay chân miệng gia tăng nhanh với nhiều ca nặng thì bệnh viêm não mô cầu cũng đang đe dọa trong cộng đồng.

Diễn biến đáng lưu tâm

Bộ Y tế vừa phát cảnh báo về biến thể SARS-CoV-2 BA.3.2 – tác nhân gây COVID-19 – hiện đã ghi nhận tại ít chỉ có 23 quốc gia và có xu hướng gia tăng. Biến thể này có nhiều đột biến, có thể né miễn dịch tốt hơn, song chưa có bằng chứng làm tăng mức độ nặng hay tỉ lệ nhập viện.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ, BA.3.2 được xếp vào nhóm “biến thể đang được theo dõi” với nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng ở mức thấp so với các dòng Omicron đang lưu hành. Biến thể này được ghi nhận lần đầu tại Nam Phi ngày 22-11-2024. Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình, tăng cường giám sát, phát hiện sớm và sẵn sàng ứng phó. Người dân được khuyến cáo không hoang mang nhưng cũng không chủ quan; chủ động theo dõi sức khỏe, giữ gìn vệ sinh cá nhân và đi khám khi có dấu hiệu nghi ngờ, đặc biệt với nhóm nguy cơ cao. Các biện pháp phòng dịch cơ bản như đeo khẩu trang nơi đông người, xét nghiệm khi có triệu chứng, tiêm vắc-xin vẫn cần được duy trì.

Tại Việt Nam, năm 2025 ghi nhận hàng trăm ca mắc COVID-19 tại nhiều tỉnh, thành phố, không có ca tử vong; các địa phương có số ca mắc cao gồm Hà Nội, Hải Phòng, TP HCM…

Những ngày gần đây, bệnh tay chân miệng tăng nhanh, đặc biệt tại khu vực phía Nam. Chỉ trong gần 3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận hơn 25.000 ca mắc, tăng khoảng 5 lần so với cùng kỳ năm trước, trong đó đã có các trường hợp tử vong. Theo ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Khám chữa bệnh – Bộ Y tế, bệnh chủ yếu xảy ra ở trẻ nhỏ, chiếm hơn 99% ca mắc, tập trung nhiều ở nhóm 1-5 tuổi. Điều này khiến nguy cơ lây lan tại nhà trẻ, trường mẫu giáo và khu dân cư đông đúc càng lớn. Đáng chú ý, Enterovirus 71 (EV71) – chủng có độc lực cao – đang trở lại và chiếm tỉ lệ đáng kể trong các mẫu bệnh, làm gia tăng ca nặng và biến chứng. Nhiều trẻ có thể chuyển nặng rất nhanh, thậm chí tử vong trong vòng 24 giờ nếu không được điều trị kịp thời.

Tại TP HCM và các tỉnh, thành phía Nam, số ca nặng tăng nhiều lần, các bệnh viện nhi phải mở rộng khu điều trị do lượng bệnh nhân tăng cao. Thực tế ghi nhận nhiều ca nhập viện muộn khi đã có biến chứng nặng như viêm cơ tim, phù não. Ngành y tế cảnh báo nguy cơ bùng phát dịch trong thời gian tới, chỉ có là khi năm 2026 được nhận định nằm trong chu kỳ tăng của bệnh và có thể xuất hiện đỉnh dịch vào các tháng 5-6.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM (HCDC), trong 12 tuần đầu năm 2026, hệ thống bệnh viện trên địa bàn đã tiếp nhận khoảng 10.886 ca tay chân miệng, trong đó 75% là bệnh nhân cư trú tại TP HCM, 25% đến từ các tỉnh. Số ca điều trị nội trú là 1.992 trường hợp. Đáng chú ý, trong 221 ca nặng (độ 2B trở lên), có tới 51% bệnh nhân từ các địa phương khác. Lũy kế cùng kỳ, thành phố ghi nhận 8.152 ca mắc, tăng 209% so với năm 2025 và tăng 353% so với trung bình 5 năm trước. Tỉ lệ ca nặng chiếm khoảng 1,34%, cao gấp 5 lần và đã có trường hợp tử vong.

Cùng với đó, viêm não mô cầu cũng ghi nhận rải rác tại một số địa phương. Theo Cục Phòng bệnh – Bộ Y tế, từ đầu năm 2026 đến nay, hệ thống giám sát ghi nhận các ca viêm não mô cầu tại Hà Nội, TP HCM, An Giang, Hà Tĩnh và Lào Cai. Bệnh lây qua đường hô hấp, diễn biến nhanh, có thể tử vong nếu không phát hiện và điều trị kịp thời. Đáng nói là bệnh rất dễ lây lan trong môi trường tập thể như trường học, ký túc xá… Triệu chứng ban đầu dễ nhầm với cảm cúm nhưng có thể nhanh chóng chuyển nặng với biểu hiện sốt cao, cứng cổ, rối loạn ý thức. Tại TP HCM vừa ghi nhận nam sinh viên 21 tuổi mắc bệnh, chưa tiêm vắc-xin. Ngành y tế đã triển khai các biện pháp xử lý ổ dịch, cho người tiếp xúc gần dùng thuốc dự phòng và theo dõi trong 10 ngày.

Cảnh giác cao độ trước 3 bệnh truyền nhiễm - Ảnh 1.

Bệnh nhi điều trị bệnh tay chân miệng tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP HCM) Ảnh: HẢI YẾN

Tăng cường phòng chống

TS-BS Phan Tứ Quí, Trưởng Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc trẻ em – Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP HCM, cho biết viêm não mô cầu là bệnh nguy hiểm, diễn tiến rất nhanh, có thể gây sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan và tử vong chỉ trong 12-24 giờ nếu không điều trị kịp thời. Nếu phát hiện sớm, khả năng điều trị thành công vẫn cao do vi khuẩn còn nhạy với kháng sinh. Phòng bệnh vẫn là yếu tố quan trọng chỉ có. Viêm não mô cầu hiện đã có vắc-xin phòng ngừa hiệu quả. Tuy nhiên, vi khuẩn này có nhiều type như A, B, C, Y, W…, trong đó tại Việt Nam, type B lưu hành phổ biến hơn. Vì vậy, người dân cần tiêm chủng đầy đủ các type phù hợp, không nên chỉ tiêm một loại. Về khả năng lây lan, bệnh không lây mạnh qua không khí như các bệnh hô hấp do virus. “Vi khuẩn chủ yếu lây qua tiếp xúc gần, qua giọt bắn trong sinh hoạt hằng ngày. Do đó, nguy cơ lây nhiễm cao hơn trong môi trường đông người như trường học, doanh trại hay khu tập thể” – BS Quí khuyến cáo.

BS.CKII Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố (TP HCM), lưu ý thêm viêm não mô cầu đặc biệt nhắm vào nhóm trẻ dưới 5 tuổi (chỉ có là dưới 1 tuổi), thanh niên 15-24 tuổi và những người có hệ miễn dịch kém. Bệnh có thời gian ủ từ 1-10 ngày nhưng khi khởi phát lại diễn tiến nhanh với các triệu chứng sốt cao, đau đầu, cứng gáy, nôn ói, ban xuất huyết. Trẻ nhỏ có thể quấy khóc, li bì, hôn mê. Trường hợp nặng có thể tử vong trong vòng 24 giờ.

Theo ThS-BS Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc HCDC, TP HCM đang đối mặt với áp lực lớn trong công tác tiếp nhận và điều trị bệnh tay chân miệng, không chỉ từ bệnh nhân ở TP HCM mà còn áp lực từ nhiều tỉnh, thành khác. Nguy cơ dịch bệnh lan rộng, tập trung ở khu vực đông dân. Trong 3 tuần gần đây, số ca mắc tăng trên toàn thành phố, đặc biệt nhiều phường ghi nhận trên 10 ca/tuần, thậm chí trên 20 ca/tuần. Các điểm nóng chủ yếu nằm ở khu vực đông dân cư, nhà trọ dày đặc, điều kiện sinh hoạt hạn chế. “EV71 – tác nhân gây bệnh nặng – đang gia tăng, chiếm khoảng 1/3 số mẫu dương tính trong những tháng đầu năm 2026. Đây là chủng virus có độc lực cao, liên quan nhiều đến các ca nặng và tử vong” – BS Nga cảnh báo.

BS Nguyễn Minh Tiến khuyến cáo qua giám sát cho thấy việc nhận diện và xử trí ban đầu bệnh tay chân miệng còn hạn chế. Có trẻ nhập viện với tổn thương da nhưng chưa được đánh giá đầy đủ, dẫn đến diễn tiến nặng hơn. Một số ca ban đầu biểu hiện nhẹ, dễ nhầm với bệnh tiêu hóa hoặc hô hấp, nhưng sau đó chuyển nặng nhanh chóng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc nâng cao năng lực nhận biết sớm dấu hiệu bệnh, đặc biệt đối với đội ngũ bác sĩ trẻ. Bên cạnh đó, nhận thức của người dân vẫn còn chủ quan. Nhiều phụ huynh khi thấy trẻ nôn ói, tiêu chảy thường nghĩ đến rối loạn tiêu hóa thông thường, dẫn đến chậm trễ trong việc đưa trẻ đến cơ sở y tế. Do đó, việc tăng cường truyền thông giáo dục sức khỏe là rất cần thiết, đặc biệt thông qua hình ảnh, video trực quan để giúp người dân dễ nhận biết dấu hiệu nguy hiểm.

Về điều trị, khó khăn lớn hiện nay là tình trạng thiếu một số loại thuốc, đặc biệt là globulin miễn dịch (gamma globulin). Các bệnh viện tuyến trên đã chủ động đa dạng nguồn cung với nhiều loại chế phẩm khác nhau, đồng thời dự trữ một lượng chỉ có định để ứng phó khi cần thiết. Ngoài ra, một số thuốc hỗ trợ như milrinone, phenobarbital… cũng được sử dụng nhằm nâng cao hiệu quả điều trị, dù không thay thế hoàn toàn thuốc đặc hiệu.

Bộ Y tế yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh và chuẩn bị sẵn sàng phương án điều trị. Đồng thời, khuyến cáo người dân giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, theo dõi sức khỏe và đi khám sớm khi có dấu hiệu bất thường. 

Cảnh giác cao độ trước 3 bệnh truyền nhiễm - Ảnh 2.

Bệnh nhân điều trị bệnh viêm não mô cầu tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP HCM

3 giải pháp trọng tâm

Các chuyên gia đề xuất 3 giải pháp trọng tâm gồm: Nâng cao năng lực y tế tuyến dưới; bảo đảm nguồn cung thuốc và trang thiết bị; đẩy mạnh truyền thông để người dân nhận biết sớm dấu hiệu bệnh. Ngành y tế khuyến cáo người dân không nên chủ quan, cần tiêm vắc-xin đầy đủ, đeo khẩu trang nơi đông người, rửa tay thường xuyên. Khi có dấu hiệu như sốt cao, đau đầu, nổi ban, cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Cảnh giác cao độ trước 3 bệnh truyền nhiễm - Ảnh 1.

Bệnh nhân điều trị bệnh viêm não mô cầu tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP HCM. Ảnh: HẢI YẾN

Đối với bệnh tay chân miệng, TP HCM đang tăng cường giám sát, triển khai hệ thống báo cáo bệnh truyền nhiễm, xây dựng nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng nhằm theo dõi ca bệnh, điều phối nguồn lực và kết nối dữ liệu liên thông. Đồng thời, đẩy mạnh các biện pháp phòng dịch tại trường học và cộng đồng để hạn chế lây lan.

Nguồn: Nld.vn


28/Th3/2026

Stress quá mức, thiếu ngủ, ít vận động, rối loạn chuyển hóa, môi trường nhiều tiếng ồn có thể làm tăng nguy cơ rối loạn hệ thống tiền đình.







Bản quyền thuộc về Bệnh Viện Thẩm Mỹ Ngô Mộng Hùng. Mọi hành vi sao chép hoặc sử dụng thương hiệu khi chưa có sự đồng ý đều là trái pháp luật.

HOTLINE: 093 3001300