18/Th8/2025

SKĐS – Đau là triệu chứng phổ biến của rất nhiều tình trạng sức khỏe…khiến nhiều người phải dùng thuốc giảm đau. Tuy nhiên, một số loại thuốc giảm đau có thể gây hại cho thận nếu sử dụng thường xuyên hoặc trong thời gian dài.

1. Các loại đau và thuốc giảm đau thông dụng

Đau có thể được phân loại theo thời gian kéo dài và nguyên nhân gây ra:

– Đau cấp tính là cơn đau ngắn hạn, thường xảy ra sau chấn thương, phẫu thuật hoặc cúm nặng.

– Đau mạn tính thường kéo dài hơn ba tháng, có thể do viêm khớp, tổn thương thần kinh, ung thư hoặc các bệnh lý mạn tính…

Có nhiều loại thuốc giảm đau, có loại mua không cần đơn thuốc (OTC) và có loại khi dùng cần phải bác sĩ kê đơn:

– Các loại thuốc giảm đau OTC phổ biến là acetaminophen (tylenol) và kháng viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen (advil), naproxen (aleve), diclofenac bôi ngoài da (gel voltaren).

– Thuốc giảm đau theo toa (kê đơn) bao gồm các loại NSAID mạnh hơn, thuốc opioid, một số loại thuốc chống trầm cảm và thuốc chống co giật dùng cho đau dây thần kinh và corticosteroid.

Tổn thương thận do thuốc giảm đau, những điều bạn cần biết- Ảnh 1.

Đau đầu là tình trạng phổ biến khiến nhiều người phải dùng thuốc giảm đau.

Một số loại thuốc viên kết hợp hai hoặc nhiều loại thuốc (ví dụ, aspirin cộng với acetaminophen hoặc thêm caffeine, codeine). Những sản phẩm kết hợp này có nguy cơ cao chỉ có khi sử dụng hàng ngày trong nhiều năm.

2. Thuốc giảm đau có thể gây hại cho thận như thế nào?

Sử dụng lâu dài một số loại thuốc giảm đau có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ lọc chất thải trong thận. Tổn thương chậm này được gọi là bệnh thận do thuốc giảm đau mà các thuốc NSAID là thủ phạm chính, cụ thể:

– Các thuốc NSAID làm giảm lưu lượng máu trong thận và có thể gây tổn thương thận cấp tính (AKI) hoặc làm trầm trọng thêm bệnh thận mạn tính (CKD). Những người dùng liều cao hoặc sử dụng NSAID hàng ngày có nguy cơ đặc biệt cao.

– Acetaminophen thường an toàn hơn cho thận khi sử dụng ở liều khuyến cáo. Tuy nhiên, nhiều sản phẩm có chứa acetaminophen cùng với các loại thuốc khác, làm tăng nguy cơ quá liều

– Opioid không gây độc trực tiếp cho thận theo cách tương tự như NSAID, nhưng một số loại thuốc opioid và các chất chuyển hóa của chúng có thể tích tụ ở những người có chức năng thận kém và gây ra tác dụng phụ.

– Corticosteroid thường không gây tổn thương thận trực tiếp, nhưng chúng có thể làm tăng huyết áp, gây giữ nước và làm tăng lượng đường trong máu, những yếu tố gây áp lực cho thận theo thời gian

– Một số loại thuốc giảm đau cũng chứa codeine hoặc caffeine. Sử dụng thuốc viên kết hợp trong thời gian dài dường như có liên quan đến tỷ lệ tổn thương thận cao hơn trong một số nghiên cứu. Đó là lý do tại sao các bác sĩ cảnh báo không nên sử dụng hàng ngày các loại thuốc giảm đau đa thành phần cho chứng đau mạn tính.

Tổn thương thận do thuốc giảm đau, những điều bạn cần biết- Ảnh 2.

Một số loại thuốc giảm đau có thể gây hại cho thận nếu lạm dụng.

3. Ai có nguy cơ tổn thương thận cao hơn?

Không phải ai dùng thuốc giảm đau cũng có nguy cơ như nhau. Những người dễ bị tổn thương chỉ có bao gồm những người đã mắc bệnh thận, người trung niên trở nên, người mắc bệnh tim hoặc bệnh gan, những người đang dùng thuốc điều trị huyết áp như thuốc ức chế men chuyển ACE, ARB hoặc thuốc lợi tiểu, người mắc các bệnh tự miễn như lupus và những người uống nhiều rượu hoặc bị mất nước.

Ngay cả những người khỏe mạnh cũng có thể gặp vấn đề nếu dùng liều cao trong thời gian dài.

4. Các triệu chứng tổn thương thận do thuốc giảm đau

Tổn thương thận do thuốc giảm đau ban đầu có thể âm thầm. Khi xuất hiện các triệu chứng có thể bao gồm mệt mỏi, tiểu ra máu, đi tiểu thường xuyên hơn, đau lưng hoặc đau hông, buồn nôn, sưng chân và lú lẫn.

Bác sĩ sẽ cho người bệnh xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu, chẩn đoán hình ảnh và đôi khi sinh thiết để chẩn đoán vấn đề. Bước đầu tiên trong điều trị là ngừng sử dụng các thuốc gây hại.

Việc chăm sóc cũng có thể bao gồm bù nước, điều chỉnh thuốc, thay đổi chế độ ăn uống và các biện pháp giảm đau thay thế… mục tiêu là ngăn ngừa tổn thương thêm và điều trị suy thận nếu có.

Nguồn: suckhoedoisong.vn

 

 


14/Th8/2025

Ô nhiễm không khí là mối nguy không thể nhìn thấy bằng mắt thường nhưng ảnh hưởng rất rõ đến sức khỏe. Trong các chất ô nhiễm tại các đô thị, bụi mịn PM2.5 được xem như “sát thủ” âm thầm hủy hoại sức khỏe.

sức khỏe - Ảnh 1.

Một trong những biện pháp kéo giảm ô nhiễm không khí là phát triển giao thông xanh tại khu vực đô thị – Ảnh: QUANG ĐỊNH

Nghiên cứu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho thấy có hơn 60.000 người tử vong năm 2016 do bệnh tim, đột quỵ, ung thư phổi, phổi tắc nghẽn mạn tính, viêm phổi ở Việt Nam đều có liên quan tới ô nhiễm không khí.

Tử vong do ô nhiễm cao hơn COVID-19, tai nạn giao thông

Theo Chương trình môi trường Liên hợp quốc (UNEP), hằng năm trên thế giới có khoảng 7 triệu người tử vong do các bệnh lý liên quan đến ô nhiễm không khí – cao hơn số ca tử vong do tai nạn giao thông, COVID-19. 

Trong khi đó Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho hay tình trạng ô nhiễm không khí tại Việt Nam đang diễn biến phức tạp, đặc biệt ở các đô thị lớn như TP.HCM và Hà Nội. Nguồn phát thải chính đến từ giao thông, công trình xây dựng, sản xuất công nghiệp và các hoạt động dân sinh như đốt rác…

Đáng nói là chất lượng không khí tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM thường xuyên ở mức kém, với nồng độ bụi mịn PM2.5 vượt ngưỡng khuyến cáo của WHO, ảnh hưởng đến sức khỏe hô hấp của người dân.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM cũng nhận định hiện nay vấn đề ô nhiễm không khí đang diễn ra rất nghiêm trọng, chỉ có là trong tình hình thời tiết thất thường do biến đổi khí hậu.

Tại TP.HCM, tình trạng này thể hiện rõ nét khi nắng nóng gay gắt, mưa lớn gây ngập lụt thường xuyên và lượng xe cộ ngày càng nhiều, phát thải tăng. Bác sĩ Lê Thị Xuân Mai, phó khoa hô hấp Bệnh viện Nhân dân 115, cho hay ô nhiễm không khí ngoài trời (ambient) là nguyên nhân chính gây bệnh mạn tính và tử vong sớm. 

Bụi mịn PM2.5 là “sát thủ” thầm lặng dễ dàng xâm nhập sâu vào phổi, gây ra các bệnh về tim mạch, hô hấp, ung thư. Theo đó, các bệnh hô hấp thường gặp liên quan đến ô nhiễm không khí gồm hen phế quản (có thể tăng tần suất cơn và tăng độ nặng), viêm phế quản cấp/mạn, viêm phổi (đặc biệt là trẻ em) và ung thư phổi.

Làm gì để bảo vệ sức khỏe?

PGS Trần Văn Ngọc, chủ tịch Hội Hô hấp TP.HCM, chia sẻ thêm số người tử vong do bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) đã âm thầm từ vị trí thứ 6 vượt lên vị trí thứ 3 toàn cầu trong vòng vài năm, chỉ đứng sau bệnh tim thiếu máu cục bộ và đột quỵ, vượt xa nhiều loại ung thư.

Bác sĩ Ngọc lý giải những chất độc hại do ô nhiễm môi trường khi hít vào phổi với người bình thường sẽ có cơ chế thanh lọc, đào thải. Tuy nhiên khi tiếp xúc thường xuyên với các chất độc hại, chỉ có là bụi mịn PM2.5, đây là những chất mà khả năng thanh lọc rất khó. 

Khi cơ thể hít vào, chúng đi vào các phế nang và khuếch tán toàn cơ thể qua hệ thống mạch máu, tác động nhiều cơ quan gây ra COPD, ung thư phổi và các bệnh lý khác như tim mạch, hen phế quản, nhiễm trùng đường hô hấp.

Để bảo vệ sức khỏe, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM khuyến cáo người dân khi ra đường hãy đeo khẩu trang đạt chuẩn. Về nhà nên vệ sinh mũi, miệng, mắt bằng nước muối sinh lý; hạn chế sử dụng bếp than, bếp củi. Những gia đình có người lớn tuổi, trẻ nhỏ, người có bệnh hô hấp, tim mạch nên chú ý kỹ, hạn chế ra ngoài vào những ngày không khí ô nhiễm nặng.

Cũng theo bác sĩ Mai, một trong những biện pháp phòng chống ô nhiễm không khí là cần ủng hộ giao thông xanh tại khu vực đô thị, ưu tiên cho giao thông công cộng, khuyến khích xe điện. 

Ngoài ra cũng cần có lộ trình giảm dần nhiên liệu phát thải cao, thúc đẩy năng lượng sạch, quản lý tốt chất thải; tăng nhận thức, truyền thông về rủi ro ô nhiễm, cách phòng tránh, đặc biệt hướng tới phụ nữ và trẻ em.

Nguồn: tuoitre.vn


11/Th8/2025

VOV.VN – ABC News đưa tin, Chikungunya là bệnh truyền nhiễm do virus cùng tên gây ra, lây truyền sang người qua muỗi bị nhiễm bệnh.
Bệnh Chikungunya là gì?

Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết, người nhiễm virus Chikungunya thường có các triệu chứng như sốt, đau khớp, đau đầu, đau cơ, phát ban và sưng khớp. 

Phần lớn bệnh nhân mắc Chikungunya thường sẽ hồi phục trong khoảng một tuần và hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu. Một số người có thể bị đau khớp kéo dài nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm. Tỷ lệ tử vong do bệnh Chikungunya được đánh giá là thấp, nhưng vẫn có nguy cơ cao ở trẻ sơ sinh, người cao tuổi mắc bệnh nền

 

Bệnh Chikungunya nguy cơ ảnh hưởng 5,6 tỷ người trên toàn cầu

Theo Guardian, giới chức Trung Quốc đang sử dụng mùng màn, lưới chắn muỗi, xịt khử khuẩn bằng triển khai drone nhằm ngăn chặn bệnh Chikungunya lây lan. Tính đến ngày 7/8, hơn 8.000 ca nhiễm đã được ghi nhận ở Trung Quốc.

Chikungunya thường xuyên xuất hiện ở Châu Á, Châu Phi và Châu Mỹ, nhưng đây là lần đầu tiên dịch bệnh bùng phát trên diện rộng ở Trung Quốc. Chính quyền thành phố Phật Sơn (tỉnh Quảng Đông) nơi ghi nhận nhiều ca nhiễm chỉ có Trung Quốc, đã yêu cầu các nhà thuốc địa phương ghi nhận danh tính người mua thuốc, tiến hành xét nghiệm trên diện rộng, yêu cầu khai báo lịch sử đi lại và tổ chức khử trùng cộng đồng. 

USA Today đưa tin, Trung tâm phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh châu Âu (ECDC) thông kê, từ đầu năm 2025 đến nay, thế giới ghi nhận khoảng 240.000 ca nhiễm Chikungunya, 90 ca tử vong tại 16 quốc gia, vùng lãnh thổ ở châu Mỹ, châu Phi, châu Á và châu Âu.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo về sự lây lan nhanh chóng của bệnh do virus Chikungunya có thể sớm ảnh hưởng đến hàng tỉ người. Cơ quan này nhận thấy những dấu hiệu cảnh báo tương tự như đợt bùng phát dịch lớn gần chỉ có cách đây 2 thập niên, vốn ảnh hưởng đến nửa triệu người trên toàn thế giới.

Hồi cuối tháng 7, WHO cũn từng kêu gọi hành động khẩn cấp để ngăn chặn sự tái diễn của dịch chikungunya.  Chuyên gia y tế Diana Rojas Alvarez của WHO nhận định: “Chikungunya không phải là căn bệnh được biết đến rộng rãi, nhưng nó đã được phát hiện và lây truyền ở 119 quốc gia trên toàn cầu, khiến 5,6 tỷ người có nguy cơ mắc bệnh”.

Biện pháp phòng tránh Chikungunya

Theo khuyến cáo từ WHO, tránh bị muỗi đốt vẫn là biện pháp bảo vệ tốt chỉ có. Biện pháp chính là kiểm soát các vật trung gian truyền bệnh là muỗi và giảm nơi sinh sản của muỗi. Điều này đòi hỏi sự tham gia của cộng đồng nhằm giảm nơi sinh sản của muỗi thông qua việc vệ sinh các thùng chứa nước thường xuyên, xử lý chất thải và hỗ trợ các chương trình kiểm soát muỗi tại địa phương.

Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với bệnh Chikungunya. Khi mắc bệnh, việc chăm sóc tập trung vào việc giảm các triệu chứng trong khi cơ thể phục hồi. CDC Mỹ khuyến cáo người bệnh nên nghỉ ngơi, uống nhiều nước và dùng thuốc như acetaminophen để giảm đau và hạ sốt.

Tại Mỹ, đã có hai loại vaccine được cấp phép, với loại đầu tiên được phê duyệt từ năm 2023.Tiêm phòng vaccine được khuyến nghị đối với những người chuẩn bị đến vùng có dịch, và cũng có thể được xem xét với người sinh sống dài hạn tại khu vực có nguy cơ lây nhiễm cao. 

Trung Quốc hiện chưa có vaccine nên đang áp dụng các biện pháp được phát triển trong đại dịch COVID-19 như biện pháp cách ly và yêu cầu các bệnh viện báo cáo ca bệnh trong vòng 24 giờ. Người dân được khuyến cần nên chủ động phòng ngừa muỗi đốt, bao gồm việc sử dụng thuốc chống muỗi, mặc quần áo dài tay và sống trong không gian kín có điều hòa hoặc lưới chắn muỗi.

Nguồn: vov.vn

 


09/Th8/2025

Nghiên cứu chỉ ra ánh sáng nhân tạo vào ban đêm gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ, hệ miễn dịch và tâm trạng, thậm chí làm tăng nguy cơ mắc bệnh trầm cảm.

ánh sáng nhân tạo - Ảnh 1.

Việc tiếp xúc với ánh sáng xanh từ điện thoại trong đêm gây ra nhiều hệ lụy đối với cơ thể con người – Ảnh: HEALTH DIGEST

Giáo sư thần kinh học Randy J. Nelson, Đại học West Virginia, vừa công bố những phát hiện mới về tác hại toàn diện của ánh sáng nhân tạo vào ban đêm đối với sức khỏe con người.

Theo ông, ánh sáng chiếu vào thời điểm không phù hợp với nhịp sinh học tự nhiên không chỉ gây rối loạn giấc ngủ, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ miễn dịch, kích hoạt viêm thần kinh, làm rối loạn chuyển hóa và rối loạn cảm xúc.

“Nhịp sinh học là một phần nền tảng của sinh học, nhưng đến nay vẫn rất ít được ứng dụng vào y học lâm sàng”, giáo sư Nelson chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với trang Genomic Press.

Trải qua nhiều năm nghiên cứu, phòng thí nghiệm của ông đã thành công làm rõ các cơ chế sinh học mà ánh sáng ban đêm tác động đến cơ thể. Một trong những phát hiện quan trọng là ánh sáng có thể làm suy yếu hệ miễn dịch hoặc kích hoạt viêm mãn tính, góp phần vào các rối loạn chuyển hóa như béo phì.

Ngoài ra ánh sáng ban đêm còn gây rối loạn điều tiết cảm xúc, làm tăng nguy cơ trầm cảm và lo âu.

Mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào cường độ, thời gian và bước sóng ánh sáng. Đặc biệt, ánh sáng xanh với bước sóng ngắn gây rối loạn nhịp sinh học mạnh chỉ có, và tác động của ánh sáng vào ban đêm khác biệt rõ rệt so với ban ngày dù cùng cường độ.

Hiện nhóm của ông Nelson đang tiến hành các thử nghiệm lâm sàng để tìm cách giảm thiểu tác hại của ánh sáng ban đêm. Trong đó có các nghiên cứu giảm ánh sáng nhân tạo cho bệnh nhân đột quỵ và phẫu thuật tim, cũng như sử dụng ánh sáng xanh cường độ cao giúp điều dưỡng ca đêm thiết lập lại nhịp sinh học, cải thiện giấc ngủ, hiệu suất làm việc và tâm trạng.

Giáo sư Nelson nhấn mạnh thời điểm tiến hành các thí nghiệm sinh học cần được coi là một biến số quan trọng, vì kết quả có thể thay đổi đáng kể tùy vào thời gian trong ngày.

Ông khuyến nghị mọi người nên áp dụng các biện pháp “vệ sinh nhịp sinh học” đơn giản như giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử buổi tối, tiếp xúc ánh sáng ấm sau hoàng hôn và duy trì giờ ngủ cố định, nhằm giảm thiểu nguy cơ rối loạn sức khỏe do ánh sáng nhân tạo.

Nguồn: Tuoitre.vn


05/Th8/2025

Bệnh cúm có thể dẫn đến viêm phổi khi virus cúm tấn công phổi, làm tổn thương niêm mạc và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, gây viêm phổi.

Bệnh cúm kéo dài có nguy cơ cao gây biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi. Ảnh: Verywell Health.

Cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp phổ biến mà mọi người đều mắc phải vào một thời điểm nào đó. Trong khi nhiều người khỏi bệnh sau khoảng một tuần, những người khác lại gặp phải các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi.

Cúm không phải lúc nào cũng chuyển thành viêm phổi, nhưng có một số yếu tố nguy cơ chỉ có định khiến tình trạng này dễ xảy ra hơn.

Bệnh cúm tiến triển thành viêm phổi như thế nào?

Chia sẻ với Channel News Asia, tiến sĩ Valencia Lim, chuyên gia tư vấn tại khoa Y, khoa Hô hấp và Chăm sóc đặc biệt, Bệnh viện Đại học Quốc gia Singapore, cho biết bệnh cúm có thể tiến triển thành viêm phổi theo hai cách.

Thứ chỉ có, virus cúm có thể xâm nhập từ đường hô hấp trên vào phổi, gây viêm phổi do virus.

Thứ hai, nhiễm trùng do virus (như cúm) gây tổn thương đường hô hấp và làm suy yếu hệ thống miễn dịch, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng do vi khuẩn. Ông cũng nói thêm tình trạng nhiễm trùng thứ phát do vi khuẩn như vậy có thể xảy ra ở 20% số người bị cúm.

Trong khi đó, tiến sĩ Andrew Fang, bác sĩ gia đình tại Doctor Anywhere, cho hay: “Về cơ bản, nếu hệ thống miễn dịch đã suy yếu, có thể bạn bị căng thẳng, không ngủ ngon hoặc gặp các vấn đề sức khỏe khác, khả năng bệnh cúm tiến triển thành viêm phổi sẽ cao hơn”.

Đối với người trưởng thành tương đối khỏe mạnh, các triệu chứng viêm phổi có thể mất từ vài ngày đến một tuần để phát triển. Mặc dù tỷ lệ mắc bệnh cao, viêm phổi không phải lúc nào cũng khiến người bệnh không qua khỏi.

“Trong những trường hợp nặng cần nhập viện, tỷ lệ không qua khỏi có thể lên tới 20%. Những trường hợp cần chăm sóc đặc biệt (ICU) có tỷ lệ không qua khỏi cao hơn, lên tới 40%”, bác sĩ Lim cho biết.

Cảm lạnh có thể gây viêm phổi không?

“Tuy tình huống này ít phổ biến hơn, cảm lạnh (cũng do virus gây ra) đôi khi có thể tiến triển thành viêm phổi”, tiến sĩ Fang cho biết. “Cảm lạnh là bệnh nhiễm trùng nhẹ hơn so với cúm, nhưng vẫn có thể làm suy yếu hệ miễn dịch. Đôi khi, các vi khuẩn khác cũng có thể lợi dụng tình trạng suy yếu này và lây nhiễm vào phổi”.

Theo tiến sĩ Lim, đó là lý do những người có hệ miễn dịch suy yếu, chẳng hạn người dùng thuốc ức chế miễn dịch hay bệnh nhân mắc các bệnh mạn tính như bệnh tim và bệnh thận dễ bị viêm phổi.

Triệu chứng dễ nhầm giữa viêm phổi với cúm và cảm lạnh

“Viêm phổi có thể giống cảm lạnh hoặc cúm với các triệu chứng ho, sốt và đau nhức cơ thể”, bác sĩ Fang khuyên mọi người nên chú ý đến viêm phổi thông qua danh sách các triệu chứng dưới đây. Nếu bạn có một hoặc nhiều triệu chứng này, hãy đi khám càng sớm càng tốt:

  • Sốt rất cao và/hoặc sốt dai dẳng, đặc biệt là nếu cơn sốt không thuyên giảm sau vài ngày
  • Gặp khó khăn trong việc thở hoặc cảm thấy khó thở dù chỉ cần nỗ lực tối thiểu
  • Đau ngực, đặc biệt là khi thở hoặc ho
  • Nồng độ oxy trong máu thấp hơn 95% trên máy đo oxy tại nhà.

Nguồn: Znew.vn


01/Th8/2025

Phương pháp “chữa đột quỵ” bằng cách chích máu từ đầu ngón tay, dái tai hay đỉnh đầu được nhiều người tin, áp dụng theo, bác sĩ cảnh báo đây là phương pháp phản khoa học, có thể khiến tử vong.

Người đàn ông 66 tuổi xuất hiện các dấu hiệu đột quỵ như yếu nửa người bên trái, nói ngọng và đau đầu hồi tháng 6. Thay vì đưa đến bệnh viện, gia đình đã bôi nước gừng và chích lể các đầu ngón tay, tai để bóp bỏ “máu độc”.

Sau 5 tiếng, khi tình trạng chuyển nặng, bệnh nhân mới được đưa đến Bệnh viện Hùng Vương, Phú Thọ, cấp cứu. Bác sĩ chẩn đoán ông bị nhồi máu não, nhập viện quá muộn và được xử trí sai cách dẫn đến tình trạng nguy kịch.

Tương tự, người đàn ông 60 tuổi được đưa đến Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí năm 2023 trong tình trạng nguy kịch sau khi gia đình áp dụng phương pháp chích lể máu ở đầu ngón tay chân. Hậu quả là bệnh nhân không chỉ bị đột quỵ do nhồi máu não mà còn bị nhiễm trùng tại các vị trí chích máu, buộc phải thở máy và điều trị tích cực.

Minh họa một bệnh nhân dùng lưỡi lam cắt sâu vào 5 đầu ngón tay. Ảnh: Bác sĩ cung cấp

Minh họa một bệnh nhân dùng lưỡi lam cắt sâu vào 5 đầu ngón tay. Ảnh: Bác sĩ cung cấp

Hiện chưa có thống kê chính thức về số ca đột quỵ nhập viện muộn do gia đình áp dụng các phương pháp như trên. Song bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông khẳng định “chích máu chữa đột quỵ” là thông tin hoàn toàn vô căn cứ, không có giá trị y khoa và cực kỳ nguy hiểm. Các nghiên cứu lâm sàng chưa từng ghi nhận bất kỳ bằng chứng nào cho thấy việc chích máu có thể cải thiện tình trạng bệnh nhân đột quỵ.

Theo số liệu từ Hiệp hội Đột quỵ Mỹ, mỗi phút trôi qua không được điều trị, người bệnh mất đi 1,9 triệu tế bào não, tương đương 3,1 tỷ kết nối thần kinh và 12 km sợi trục thần kinh. Cứ mỗi giây trôi qua, 32.000 tế bào não chết đi nếu không được cung cấp máu và oxy đầy đủ.

Tình hình đột quỵ tại Việt Nam đặc biệt đáng báo động với tỷ lệ mắc lên đến 1.100-1.200 ca/100.000 dân, tỷ lệ tử vong đạt 210/100.000 người, cao gấp 1,5 lần so với Thái Lan. Nghiên cứu mới đây từ Bộ Y tế cho thấy 77% bệnh nhân sau điều trị đột quỵ sẽ có di chứng vĩnh viễn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Bác sĩ Hoàng Tiến Trọng Nghĩa, Trưởng khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Quân y 175, cảnh báo chích lể tay chân không chỉ gây nguy cơ uốn ván, nhiễm trùng mà còn khiến người bệnh chậm trễ đến bệnh viện, làm mất ‘thời gian vàng’ điều trị và để lại di chứng nặng nề khó hồi phục.

Thay vì tin vào các phương pháp phản khoa học, người dân cần nắm vững quy tắc FAST để nhận biết đột quỵ: F (Face – méo mặt), A (Arm – yếu tay), S (Speech – khó nói), T (Time – thời gian gọi cấp cứu ngay). Các dấu hiệu khác bao gồm tê yếu nửa người, lú lẫn, khó nhìn, chóng mặt và đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân.

“Thời gian vàng” trong điều trị đột quỵ thường là 3-4,5 giờ đầu. Các nghiên cứu lâm sàng DAWN và DEFUSE 3 đã chứng minh khả năng mở rộng cửa sổ điều trị lên đến 24 giờ ở một số trường hợp đặc biệt. Y học hiện đại đã chứng minh hiệu quả của hai phương pháp chính trong điều trị đột quỵ thiếu máu não cấp là tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch và lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ tái thông mạch máu sau can thiệp có thể đạt trên 80%, cải thiện đáng kể khả năng phục hồi.

Nhiều thông tin về chích máu chữa đột quỵ được đăng công khai. Ảnh: Ảnh chụp màn hình

Nhiều thông tin về chích máu chữa đột quỵ được đăng công khai. Ảnh: Ảnh chụp màn hình

Thống kê cho thấy 72,5% bệnh nhân đột quỵ gặp tình trạng tăng huyết áp, 64,9% rối loạn mỡ máu và 53,4% có tiền sử uống rượu. Tỷ lệ người trẻ bị đột quỵ ngày càng tăng, hiện chiếm khoảng 15% tổng số ca. Phòng ngừa bằng cách kiểm soát các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch và lối sống lành mạnh vẫn là biện pháp hiệu quả chỉ có. Việc tin vào các phương pháp dân gian không được kiểm chứng như chích máu không những không giúp ích mà còn làm mất thời gian vàng cứu sống người bệnh.

“Thông tin y tế sai lệch trên mạng xã hội đang trở thành mối nguy thực sự, đặc biệt trong thời đại số hóa khi mỗi người dùng đều có thể trở thành nguồn phát tán thông tin không kiểm chứng”, bác sĩ Mạnh bày tỏ.

Nguồn: vnexpress.vn


28/Th7/2025

Với hầu hết mọi người, việc hình thành cục máu đông là điều đáng sợ và có thể kéo theo nhiều rủi ro sức khỏe, thậm chí tử vong.

Thói quen phổ biến làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông - Ảnh 1.

Nên ngừng lối sống ít vận động và có thêm nhiều hoạt động thể chất trong thói quen hằng ngày theo cách an toàn và lành mạnh để giảm nguy cơ hình thành cục máu đông – Ảnh: FREEPIK

Theo Parade, cục máu đông thực chất là một phần bình thường trong quá trình hoạt động của cơ thể. Vấn đề gây nguy hiểm đến tính mạng phát sinh khi cục máu đông hình thành bất thường bên trong các mạch máu, hoặc khi chúng tách rời và di chuyển đến các bộ phận khác trong cơ thể.

Bác sĩ Danielle Belardo, chuyên gia tim mạch dự phòng tại Los Angeles (Mỹ), cảnh báo mọi người nên ngừng lối sống ít vận động, và có thêm nhiều hoạt động thể chất trong thói quen hằng ngày theo cách an toàn và lành mạnh.

“Duy trì lối sống lành mạnh, vận động cơ bắp thường xuyên giúp giữ cho máu lưu thông, và làm giảm nguy cơ hình thành cục máu đông”, bác sĩ Belardo nói.

Tương tự, bác sĩ tim mạch Mohanakrishnan Sathyamoorthy, trưởng khoa nội tại Trường Y Burnett thuộc Đại học Texas Christian University, bổ sung rằng việc tập thể dục rất quan trọng đối với cơ bắp, giúp ngăn chặn tình trạng ứ trệ, vốn là nguyên nhân chính gây cục máu đông.

Các triệu chứng khác của cục máu đông, theo bác sĩ Belardo, bao gồm ho ra máu, tim đập nhanh, cảm giác choáng váng, khó thở, đau hoặc tức ngực, hoặc nhận thấy sưng tấy, cảm giác ấm lên hoặc thay đổi màu da, đặc biệt ở tay hoặc chân.

Bác sĩ Sathyamoorthy nói thêm, tình trạng sưng một bên cơ thể, xuất hiện đột ngột, thường là ở bắp chân và kèm theo đau hoặc khó chịu, đặc biệt khi gập cơ, là dấu hiệu bạn nên chú ý theo dõi.

Duy trì hoạt động là một trong những điều quan trọng chỉ có bạn có thể làm để ngăn ngừa cục máu đông, đặc biệt nếu bạn làm công việc ít vận động hoặc thường xuyên đi những chuyến bay dài mà không đứng dậy và di chuyển. Hãy đi bộ xung quanh khoang máy bay vài giờ một lần trong các chuyến bay dài để giúp máu lưu thông.

Ngay cả khi bạn không đi máy bay, điều quan trọng là phải tìm cách đưa vận động và tập thể dục vào thói quen hằng ngày theo cách khả thi và phù hợp. Chẳng hạn, với một số người, có thể đơn giản là chọn đi thang bộ thay vì thang máy, hoặc đi bộ cùng bạn bè.

Các cách khác giúp ngăn ngừa cục máu đông

Giữ cơ thể đủ nước

Duy trì đủ nước, đặc biệt trong thời tiết nóng, là điều quan trọng để tránh tình trạng máu trở nên đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ để biết lượng nước cần uống mỗi ngày và đảm bảo rằng bạn uống đủ.

Hiểu rõ các yếu tố nguy cơ

Giống như nhiều vấn đề sức khỏe khác, điều quan trọng là bạn phải hiểu rõ các yếu tố nguy cơ của bản thân. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, một số yếu tố nguy cơ gây cục máu đông bao gồm béo phì, tiểu đường, mang thai, tuổi cao, ít vận động và hút thuốc.

Gặp bác sĩ

Khi có nghi ngờ, tốt chỉ có bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ. Có những xét nghiệm đơn giản, không xâm lấn để chẩn đoán cục máu đông ở tĩnh mạch sâu hoặc động mạch và có những loại thuốc hiệu quả để điều trị một cách an toàn.

Nguồn: Tuoitre.vn


22/Th7/2025

Uống nước chanh pha ấm vào buổi sáng là một thói quen phổ biến trong nhiều năm qua, được nhiều người duy trì với niềm tin rằng thức uống này giúp ‘thanh lọc cơ thể’, ‘giải độc gan’, ‘tăng cường tiêu hóa’ và ‘giảm mỡ nội tạng’…

Một số người cho biết họ cảm thấy khỏe hơn, nhẹ bụng hơn hoặc giảm men gan sau một thời gian uống nước chanh đều đặn. Từ đó, xuất hiện niềm tin rằng nước chanh có thể điều trị được gan nhiễm mỡ – một bệnh lý chuyển hóa ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại.

Tuy nhiên, theo bác sĩ Nguyễn Phối Hiền, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cơ sở 3, quan điểm này cần được xem xét lại dưới góc độ y học chính thống và dựa trên bằng chứng khoa học.

Uống nước chanh ấm buổi sáng có trị được gan nhiễm mỡ? - Ảnh 1.

Nước chanh ấm có trị được gan nhiễm mỡ?

Không có bằng chứng nào cho thấy nước chanh chữa được gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD – Non-Alcoholic Fatty Liver Disease) là tình trạng mỡ tích tụ quá mức trong tế bào gan, không liên quan đến uống rượu bia. Bệnh lý này có liên quan chặt chẽ đến béo phì, rối loạn chuyển hóa mỡ, tiểu đường loại 2 và hội chứng chuyển hóa. Gan nhiễm mỡ tiến triển kéo dài có thể dẫn đến viêm gan, xơ hóa, thậm chí xơ gan và ung thư gan.

Hiện nay, chưa có loại thuốc đặc hiệu nào được FDA (Mỹ) hoặc Bộ Y tế Việt Nam chấp thuận để điều trị gan nhiễm mỡ không do rượu. Các khuyến nghị quốc tế, như của Hiệp hội Gan Mỹ (AASLD), đều nhấn mạnh rằng điều trị chính của bệnh này là giảm cân hợp lý, điều chỉnh chế độ ăn, vận động thể lực đều đặn và kiểm soát các yếu tố chuyển hóa đi kèm.

Một số nghiên cứu đã khảo sát ảnh hưởng của các loại thực phẩm giàu vitamin C và chất chống oxy hóa đến sức khỏe gan, nhưng cho đến nay, chưa có nghiên cứu đối chứng ngẫu nhiên nào chứng minh việc uống nước chanh đơn thuần có thể làm giảm mỡ trong gan hay cải thiện tình trạng bệnh lý.

Chanh có chứa vitamin C và axit citric, có thể hỗ trợ tiêu hóa ở mức độ nhẹ và cung cấp nước cho cơ thể. Tuy nhiên, việc cho rằng nó có thể “đánh tan mỡ gan” hoặc “làm sạch gan” là cách diễn giải đơn giản hóa, không đúng về mặt cơ chế bệnh sinh.

Thông tin lan truyền và ý kiến chuyên gia

Một số người cho rằng:

  • Nước chanh có thể “thải độc gan”. 
  • Tính axit của chanh giúp “phân giải mỡ thừa”, từ đó giúp giảm gan nhiễm mỡ. 
  • Chanh kích thích sản xuất dịch mật, giúp tiêu hóa chất béo.
  • Người dùng cảm thấy nhẹ bụng, da sáng hơn, nên nghĩ bệnh gan đã cải thiện.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia:

  • Gan là cơ quan giải độc hiệu quả tự nhiên, không cần đến thức uống “thải độc”.
  • Mỡ trong gan là hậu quả của rối loạn chuyển hóa phức tạp, không thể tan ra bằng axit nhẹ trong chanh.
  • Sản xuất dịch mật là quá trình nội tiết phức tạp, không phụ thuộc vào chanh.
  • Việc cảm thấy khỏe hơn có thể đến từ việc tăng lượng nước uống vào buổi sáng, giảm tiêu thụ đồ ngọt, kiêng rượu bia… chứ không phải do nước chanh trực tiếp tác động.

Thực tế, nhiều nội dung lan truyền trên mạng xã hội không có nguồn trích dẫn khoa học cụ thể, hoặc bị cường điệu để bán các sản phẩm “detox”, “thải độc gan” không rõ nguồn gốc.

Lạm dụng nước chanh có thể gây hại

Uống nước chanh ở mức vừa phải, pha loãng và sau bữa ăn là thói quen không gây hại với người bình thường. Tuy nhiên, nếu:

  • Uống chanh đậm đặc khi đói, có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày.
  • Người có tiền sử viêm loét dạ dày – tá tràng có thể bị đau, buồn nôn.
  • Sử dụng quá nhiều nước chanh trong ngày có thể gây mòn men răng.
  • Người đang dùng thuốc điều trị bệnh chuyển hóa cần cẩn trọng khi dùng thực phẩm có tính axit mạnh.
  • Với người bệnh gan, đặc biệt khi men gan cao hoặc có dấu hiệu viêm gan, việc tự ý sử dụng các loại “nước detox” không có chỉ định có thể gây tăng gánh nặng cho gan, thậm chí dẫn đến biến chứng nguy hiểm.
Uống nước chanh ấm buổi sáng có trị được gan nhiễm mỡ? - Ảnh 2.

Ăn nhiều rau xanh, chất xơ, ngũ cốc nguyên cám, cá béo… giúp phòng gan nhiễm mỡ

Ảnh: AI

Làm gì để phòng và kiểm soát gan nhiễm mỡ?

Theo bác sĩ Nguyễn Phối Hiền, giải pháp điều trị gan nhiễm mỡ hiện nay dựa trên các nguyên tắc sau:

Giảm cân hợp lý

  • Chỉ cần giảm từ 5-10% trọng lượng cơ thể có thể cải thiện rõ rệt tình trạng mỡ trong gan.
  • Không nên nhịn ăn hoặc dùng các phương pháp giảm cân cực đoan. 

Chế độ ăn uống khoa học

  • Hạn chế đồ chiên xào, đường tinh luyện, nước ngọt.
  • Ăn nhiều rau xanh, chất xơ, ngũ cốc nguyên cám, cá béo.
  • Giảm tối đa rượu bia, kể cả với người có gan nhiễm mỡ không do rượu. 

Tăng cường vận động

  • Duy trì ít chỉ có 150 phút hoạt động thể lực mỗi tuần, như đi bộ nhanh, bơi lội, đạp xe.
  • Nên kết hợp cả aerobic và các bài tập sức bền. 

Kiểm tra sức khỏe định kỳ

  • Theo dõi men gan (ALT, AST), lipid máu, glucose máu.
  • Thực hiện siêu âm gan định kỳ, chỉ có là với người có yếu tố nguy cơ như béo phì, tiểu đường.

Uống nước chanh ấm mỗi sáng là một thói quen có thể tốt cho tiêu hóa và cấp nước cho cơ thể nếu được áp dụng đúng cách. Tuy nhiên, việc xem đây là phương pháp điều trị gan nhiễm mỡ là không đúng với y học hiện đại và tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu lạm dụng hoặc bỏ qua việc điều trị chuyên khoa.

Nguồn: thanhnien.vn

 


18/Th7/2025

Đồ nhựa dùng một lần có thể chứa hóa chất độc hại, chỉ có là dùng không đúng cách, chưa kể khi tiêu hủy ngoài môi trường tạo ra nhiều loại khí độc tổn hại sức khỏe.

Từ tháng 10, Hà Nội được yêu cầu thí điểm không dùng nhựa một lần tại cửa hàng đồ uống, quán ăn trong Vành đai 1.

Theo Nghị định 08 năm 2022, sản phẩm nhựa dùng một lần gồm khay, hộp đựng thực phẩm, bát, cốc, ống hút, dụng cụ khác có thành phần nhựa, được thiết kế để dùng một lần. Còn bao bì nhựa khó phân hủy sinh học là các loại làm từ nhựa PE, PP, PS, PVC, PET, thường lâu phân hủy trong môi trường đất, nước, hoặc bãi chôn lấp.

Tiến sĩ Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam, cảnh báo các sản phẩm nhựa, đặc biệt là hộp xốp, chứa chất độc hại có thể gây tổn thương não, viêm gan, rối loạn nội tiết, vô sinh và ung thư. Về nguyên tắc, những sản phẩm này chỉ nên dùng một lần và không đựng đồ ăn nóng. Tuy nhiên, nhiều cửa hàng vẫn dùng túi ni lông, hộp nhựa dùng một lần để đựng bún, phở, cháo nóng.

Khi túi nylon, hộp nhựa hay màng bọc thực phẩm đựng thức ăn nóng khoảng 80 độ C, các chất phụ gia như hóa dẻo, phẩm màu, chì, cadimi có thể ngấm vào thức ăn. Nếu đựng thực phẩm ở 100 độ C, monostyren (một loại chất độc) trong nhựa sẽ giải phóng, gây tổn thương gan nghiêm trọng và nhiều bệnh nguy hiểm khác.

Các hóa chất này tích tụ lâu ngày có thể dẫn đến ung thư, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển não bộ ở trẻ, thay đổi mô, biến đổi nhiễm sắc thể, sẩy thai, dị tật bẩm sinh, và rối loạn nội tiết tố. Đáng lo ngại hơn, nhiều ống hút, cốc nhựa, hộp xốp dùng một lần hiện nay được tái chế từ nhựa đã qua sử dụng, không loại bỏ được tạp chất độc hại, dễ phát sinh chất độc khi dùng.

Nhu cầu sử dụng tăng cao khiến lượng rác thải nhựa và túi ni lông ra môi trường ngày càng lớn. Việc quản lý, thu gom, xử lý rác chưa kịp thời dẫn đến tình trạng đốt rác thải nhựa phổ biến. Quá trình này tạo ra nhiều khí độc, bao gồm dioxin và furan – những chất cực độc gây khó thở, ảnh hưởng tuyến nội tiết, giảm miễn dịch, rối loạn tiêu hóa và nguy cơ ung thư.

Một phần thức ăn trong hộp xốp thường kèm một muỗng nhựa, một túi nylon, sử dụng không đúng cách có nguy cơ nhiễm chất độc hại. Ảnh minh họa: Cẩm Anh

Một phần thức ăn trong hộp xốp thường kèm một muỗng nhựa, một túi nylon, sử dụng không đúng cách có nguy cơ nhiễm chất độc hại. Ảnh minh họa: Cẩm Anh

Trong khi đó, phó giáo sư Nguyễn Duy Thịnh, cán bộ Viện Công nghệ thực phẩm, Đại học Bách Khoa, Hà Nội, nhìn nhận nhu cầu sử dụng hộp nhựa rất lớn. Các loại hộp nhựa, chai nhựa có ưu điểm chịu được va đập, độ bền cao, dễ dàng vận chuyển, gia công và đặc biệt nguồn nguyên liệu cũng khá đa dạng. Tuy nhiên, sử dụng hộp nhựa có thể gây thôi nhiễm, đơn cử nguy cơ thôi nhiễm polytilen, etylen, propilen theo các mono của hạt nhựa. Những chất này đưa vào cơ thể có thể gây bệnh.

Ở Việt Nam, đồ nhựa vẫn chưa được kiểm định chặt chẽ. Đối với những loại nhựa kém chất lượng, quá trình sử dụng sẽ sản sinh chất BPA – chất độc gây ra một số bệnh như vô sinh, tiểu đường, ung thư…, người dân cần phải cảnh giác.

Chuyên gia khuyến cáo tốt chỉ có là hạn chế sử dụng hộp nhựa, chai nhựa để bảo quản thực phẩm. Không dùng hộp xốp, hộp nhựa chứa đựng các loại thức ăn, đồ uống nóng trên 100 độ C, chỉ có là các loại thức ăn rán có nhiều mỡ đang nóng. Không dùng lò vi sóng để làm nóng thực phẩm chứa trong hộp xốp, hộp nhựa. Chỉ dùng sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, hợp vệ sinh an toàn thực phẩm.

Không nên tái sử dụng hoặc sử dụng hộp xốp, ống hút, cốc, đĩa nhựa để đựng và bảo quản thực phẩm trong thời gian dài bởi khi đó những vật dụng này sẽ bị xước, ngả màu, tạo điều kiện cho vi trùng, vi khuẩn tích tụ và gây bệnh. Hãy sử dụng các lựa chọn thay thế thân thiện với môi trường như thay thế chai nhựa bằng chai thủy tinh, ống hút nhựa bằng ống hút tre, túi nhựa bằng túi giấy, ông Thịnh khuyên.

Nguồn: vnexpress.vn


16/Th7/2025

Sai sót, sự cố trong lĩnh vực y tế là điều khó tránh khỏi trong môi trường làm việc nhiều rủi ro như bệnh viện.

Nhằm giúp mọi người biết cách xử trí khi sai sót, sự cố xảy ra; Ban Giám đốc khuyến khích toàn thể nhân viên báo cáo sai sót, sự cố theo mẫu phiếu sau.

Anh/chị vào đường dẫn sau và điền các thông tin được yêu cầu:

Báo cáo sự cố y khoa tại Bệnh viện PTTM Ngô Mộng Hùng







Bản quyền thuộc về Bệnh Viện Thẩm Mỹ Ngô Mộng Hùng. Mọi hành vi sao chép hoặc sử dụng thương hiệu khi chưa có sự đồng ý đều là trái pháp luật.

HOTLINE: 093 3001300